Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 25 Φεβρουαρίου 2011

Μελετώντας την ιστορία του ανθρώπου, παρατηρούμε ότι αυτό που προσπαθούσε πάντα να κάνει, είναι να συστηματοποιήσει το περιβάλλον του, να το μεταφράζει δηλαδή σε μια ίδέα, έτσι ώστε να μπορεί αποθηκεύσει στον εγκέφαλο του με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να την ανακαλεί συνειδητά, δηλαδή κατα μια έννοια, να την «καταλαβαίνει».

Πράγματα τα οποία δεν μπορούσε να κατανοήσει, είτε επειδή δεν ερχόταν σε άμεση επαφή μαζί τους (τον ουρανό, τα αστέρια, κλπ), αλλά και εκείνα με τα οποία ερχόταν σε επαφή αλλά που δεν μπορούσε να ερμηνεύσει πλήρως τις ιδιότητες τους, το πως και το γιατί(την φωτιά, την κίνηση της πέτρας κλπ), τους έδινε μια ερμηνεία, έστω και λανθασμένη, η οποία ερχόταν σε συμφωνία με το φάσμα των παρατηρήσεων του στην καλύτερη περίπτωση ή προσδίδοντας τους θεικά χαρακτηριστικά στην χειρότερη.

Με την έλευση του θετικισμού και την υποχώρηση της θεοκρατίας για χάρη της επιστήμης, ο άνθρωπος άρχισε εναν αγώνα δρόμου, τόσο προς τα πάνω, ερευνώντας το διάστημα, όσο και προς τα κάτω, ερευνώντας τον «μικρόκοσμο», αναζητώντας να βρει ίσως το δομικό εκείνο στοιχείο, που θα τον βοηθήσει να συστηματοποιήσει όλο εκείνο το φάσμα των παρατηρήσεων, σε κάτι που θα μπορούσε να καταλάβει.

Είναι όμως το σύμπαν κάτι που μπορεί να συλάβει ο ανθρώπινος νούς;

Δεν έχει άραγε τα όρια της η ανθρώπινη νόηση, όπως όρια έχουν όλα τα γνωστά σε μας πλάσματα;

Όριο σαφώς και υπάρχει, όμως αυτό το όριο δεν είναι σταθερό, φτάνει να δούμε την εξέλιξη του ανθρώπου απο την προιστορία μέχρι σήμερα. Το αμέσως επόμενο ερώτημα είναι, τι κάνει αυτό το όριο να μετατοπίζεται, δίδοντας έτσι περισσότερο ζωτικό χώρο στην ικανότητα του ανθρώπου να κατανοεί το περιβάλλον;

Προσωπικά μπορώ να διακρίνω 3 κύριες διαδικασίες που βοηθούν σε αυτό, οι διαδικασίες αυτές, αν και είναι διακριτές, βρίσκονται σε άμεση αλληέλεπίδραση μεταξύ τους.

Η πρώτη είναι η καθαρά βιολογική εξέλιξη του εγκεφάλου. Δηλαδή αν οι θεωρίες του Δαρβίνου ευσταθούν, η πορεία μας απο τον «πήθηκο» στον «άνθρωπο» ήταν μια πορεία εξέλιξης των νοητικών δυνατοτήτων του ανθρώπου και του εγκεφάλου ως το κύριο όργανο κατανόησης του αισθητού μας κόσμου.

Η δεύτερη είναι η συσσωρευμένη ανα τον χρόνο γνώση. Στην αρχή αυτή η γνώση μεταδιδόταν απο στόμα σε στόμα, αργότερα με ιδεογράματα, ύστερα με την γραφή, για να φτάσουμε στις μέρες μας να υπάρχουν διαθέσιμες μεγάλες βάσεις δεδομένων με συσσωρευμένη γνώση σε ψηφιακή και όχι μόνο μορφή. Η διαδικασία αυτή, συσσώρευσης της γνώσης, όπως είναι φυσικό στις μέρες μας έχει ραγδαία επιταχυνθεί εξ’ αιτίας της τεχνολογικής επάστασης.

Η τρίτη, είναι η συστηματοποίηση των ξεχωριστών νοών, δηλαδή των ξεχωριστών ανθρώπων, σε ενα συντονισμένο σύστημα, εναν δηλαδή κοινό νού, που λειτουργεί σε συνδιασμό με τους υπόλοιπους νόες, δημιουργώντας έτσι ενα «υπερεγκέφαλο» που ξεπερνά κατα πολύ σε δυνατότητες τα ατομικά όρια. Η διαδικασία αυτή, άλοτε γίνεται συνειδητά(μια ομάδα εργασίας, ενας οργανισμός, μια επιστημονική σχολή) και άλοτε ασυνείδητα. Το σύστημα αυτό, του συντονισμού δηλαδή των εγκεφάλων σε εναν κοινό εγκέφαλο, δεν βελτιώνεται μόνο απο την συνειδητή συνεργασία μεταξύ τους δυο η και παραπάνω νοών, αλλά και απο τις τυχόν συγκρουσιακές σχέσεις που δημιουργούνται μεταξύ τους. Στην εποχή μας, την εποχή της πληροφορικής, του ίντερνετ, της εκμηδένισης των αποστάσεων, όσον αφορά την μετάδοση μιας ιδέας, ο κοινός αυτός νούς λειτουργεί σε ξέφρενους ρυθμούς. Κάθε δευτερόλεπτο, αμέτρητες ιδέες, έρχονται σε σύγκρουση, ενώνωνται, αλληλοδιαμορφώνονται, εξαφανίζουν η μια την άλλη κλπ. Οι συνιστώσες που προκύπτουν απο μια τέτοια διαδικασία, αν και είναι μερικώς ορατές, είναι δύσκολο να κατανοηθούν στο σύνολο τους απο τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η εξελιγμένη δηλαδή ικανότητα του ανθρώπου να εντυπώνει να ερμηνεύει και να διαμορφώνει το περιβάλλον του μέσω της ένωσης πολλών νοών σε έναν, είναι και αυτή με την σειρά της μια διαδικασία απο εκείνες που ο άνθρωπος δεν μπορεί να συστηματοποιήσει σε κάτι που καταλαβαίνει, παρά μόνο με γενικευτικούς ορισμούς, όπως ακριβώς κάνω και εγώ τώρα.

Αυτό λοιπόν που θέλω να πω, είναι πως όσο πιο ικανός γίνεται ο ανθρώπινος νούς(είτε επειδή εξελίσσεται, είτε με την συσσώρευση της γνώσης, είτε με τον συντονισμό πολων νοών σε ενα), τόσο πιο πολλύπλοκη γίνεται η διαδικασία της νόησης, σε βαθμό που να ξεπερνά η πολλυπλοκότητα της, την ίδια την δυνατότητα της να «αυτοερμηνευθεί», πόσο μάλλον να ερμηνεύσει το σύμπαν. Παρόλα αυτά, ενω δηλαδή δεν κατανοούμε ούτε καν την διαδικασία της ίδιας μας της νόησης, μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε ως εργαλείο για να ερμηνεύσουμε το περιβάλλον μας.

Πολλά μπορούν  να ειπωθούν αναφορικά με το τι μπορεί να σημαίνει αυτό και νεοι συλλογισμοί γεννιούνται, μόνο για να γεννήσουν ακόμα περισσότερους νεούς συλλογισμούς, που θα καταντήσουν να γίνουν τόσο πολλύπλοκοι όσο το να προσπαθούμε να προβλέψουμε το αποτέλεσμα μιας ολόκληρη; παρτίδας σκάκι, μεταξύ ισότιμων αντιπάλων, έχοντας παίχτεί μόνο 2-3 κινήσεις.

Το μόνο που μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά, είναι πως το μυαλό, το ανθρώπινο σώμα, ο αέρας, η φωτιά, το νερό, είναι πράγματα τα οποία ο άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιήσει, χωρίς καν να χρειαστεί πρώτα να τα κατανοήσει, όμως όσο περισσότερο τα κατανοήσει, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορεί να τα χρησιμοποιήσει, δημιουργώντας καινούρια δεδομένα και αποκαλύπτωντας καινούρια ερωτήματα. Κάτι που ενισχύει την πεποίθηση ότι προορισμός, απόλυτο όριο, δεν υφίστανται, αλλά από κάθε μικρή εξέλιξη που παρατηρείται σε ενα τομέα, μοιάζουν να ξεπηδούν πολλαπλάσια καινούρια πράγματα, τα οποία πριν δεν υπήρχαν, ή τουλάχιστον δεν φαίνονταν. Άρα κάθε φορά που η νοητική δυνατότητα του ανθρώπου θα ξεπερνά τα όρια της, τόσο περισσότερο θα μεγαλώνει και το άγνωστο αχαρτογράφητο σύμπαν, είτε πρόκειται για τον μικρόκοσμο, είτε για τα πέρατα του διαστήματος, είτε για τις σχέσεις των πραγμάτων μεταξύ τους.

Ελπίζω να μην σας μπέρδεψα…

…πολύ

Read Full Post »

Αρέσει σε %d bloggers: