Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

index

Πρόσφατα έγινε θόρυβος σχετικά με μια δήλωση γνωστής (όχι σε εμένα) δημοσιογράφου σχετικά με τις προσφυγικές ροές που έρχονται στην Ελλάδα.

 

Ούτε λίγο ούτε πολύ, η δημοσιογράφος μας λέει ότι οι πρόσφυγες από τη Συρία μπαίνουν σε βάρκες και έρχονται με την κοιλιά τούρλα προκειμένου να γενοβολήσουν τα νεογνά τους στις πανέμορφες ελληνικές παραλίες. Είναι κάτι δηλαδή σαν την χελώνα καρέτα καρέτα, η οποία διαλέγει τις φιλόξενες ελληνικές ακτές για να κάνει τα αυγά της ταξιδεύοντας μίλια ολόκληρα με την κοιλιά τούρλα και  εκείνη. Μάλιστα, σύμφωνα με την καλή δημοσιογράφο για κάθε ενα παιδί που φέρνουν στον κόσμο τα ελληνικά ζευγάρια, τα ζευγάρια εκείνα των μεταναστών φέρνουν 5-6 γιατί έτσι έχουν μάθει αφού δεν τους ενδιαφέρει και τόσο να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Δηλαδή μπορεί να ξεπερνούν και την καρέτα καρέτα, αφού αν και κάνει μεν πολλά αυγά, λίγα είναι εκείνα τα χελωνάκια που τελικά θα επιζήσουν… βέβαια ούτε και τα μεταναστάκια επιβιώνουν όλα για να λέμε και του στραβού το δίκιο.

Ας δούμε όμως μερικά στατιστικά:

syriaλο

elladaλο.png

Στα παραπάνω πινακάκια απεικονίζονται οι γεννήσεις κάθε 1000 άτομα κάθε χρόνο για τη Συρία (πάνω) και για την Ελλάδα (κάτω)

Αν πάρουμε το έτος 2017 παρατηρούμε ότι για κάθε 21 νεογνά στη Συρία έχουμε 8,2 στην Ελλάδα, δηλαδή κάτι παραπάνω από διπλάσια, και όχι πενταπλάσια ή εξαπλάσια όπως λέει η δημοσιογράφος. Παρατηρούμε επίσης ότι χρόνο με το χρόνο οι γεννήσεις στη Συρία μειώνονται από το 2001 και μετά. Επιπλέον, αυτός ο ρυθμός γεννήσεων δύσκολα να αφορά τα Hot Spot, εκτός και αν η δημοσιογράφος έκανε την έρευνα της και διαπίστωσε ότι τα στρατόπεδα αυτά είναι στην πραγματικότητα μικρές ερωτικές φωλίτσες. Ότι δηλαδή, στις απάνθρωπες συνθήκες που ζουν οι πρόσφυγες, αποφασίζουν να κάνουν και 4-5 παιδιά ο κάθε ένας και ότι ήθελε προκύψει… χίλιοι καλοί χωρούνε.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ακούμε φυσικά τέτοιες βλακείες, τα ίδια έλεγαν και την περίοδο που στην Ελλάδα μετανάστευαν αλβανοί, ότι κάνουν πολλά παιδιά και θα αλβανοποιήσουν την Ελλάδα. Το ενδιαφέρον είναι ότι τον καιρό της μετανάστευσης των Αλβανών, στην Αλβανία γεννιόταν περίπου τα ίδια παιδιά ανα χίλιους κατοίκους με όσα σήμερα στη Συρία (περίπου 20 – 22 /1000 κατοίκους). Όμως οι αλβανοί (που δεν μπουζουριάστηκαν και σε στρατόπεδα συγκέντρωσης) ήταν αυτοί που ελληνοποιήθηκαν και όχι το αντίθετο.

αλβίτλο

Καλό θα ήταν λοιπόν, πριν πούμε την κάθε καφενειακή ατάκα μας από την τηλεόραση, αφού μας βλέπει τόσος κόσμος, να το ψάχνουμε και λίγο. Διαφορετικά, ακόμη και αν κάτι δεν γίνεται εκ του πονηρού, δημιουργεί εντυπώσεις στρεβλές στην…. κοινή γνώμη. Ιδιαίτερα όταν αφορά ταλαιπωρημένους ανθρώπους και μικρά παιδάκια που για το ξερίζωμα τους ευθύνη έχει και η χώρα μας ως μέλος της ανίερης συμμαχίας….

Παρακάτω οι πηγές για τους πίνακες

https://www.indexmundi.com/g/g.aspx?c=sy&v=25

https://knoema.com/atlas/Greece/Birth-rate

https://knoema.com/atlas/Albania/Birth-rate

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

bogdanos

Ψηλά νοήματα!

Εισαγωγή

 

Διαβάζοντας διάφορα, σχετικά με το ντόρο που έχει προκληθεί τελευταία με την ταινία του Κ. Γαβρά για τον Γ. Βαρουφάκη (Adults in the room), και με την πόλωση που έχει δημιουργήσει αυτή η ταινία, έκανα διάφορες σκέψεις. Πρώτος και καλύτερος έκρινα την ταινία με βάση το trailer και μου φάνηκε γελοία, καταλαβαίνω αυτούς που λένε ότι δεν πρέπει να διαμορφώνεις άποψη για μια ταινία μόνο από το trailer, όμως καμιά φορά κάτι άμα μοιάζει με σκατά και μυρίζει σαν σκατά δεν χρειάζεται και να τα δοκιμάσεις για να το διαπιστώσεις ότι είναι σκατά.

Σκέφτηκα επίσης, ότι κάποια από αυτά τα άτομα που λένε «περιμένετε την ταινία για να κρίνετε» αν η ταινία ήταν –για παράδειγμα- του Σμαραγδή και όχι του Γαβρά, ίσως να την έκραζαν και οι ίδιοι έχοντας δει μόνο το trailer. Ότι δηλαδή το ποιος είναι ο σκηνοθέτης έχει μεγάλη σημασία για το αν είναι αρνητικά η θετικά προσκείμενος κάποιος σε μια ταινία, αλλά και σε άλλες μορφές τέχνης γενικότερα, ιδιαίτερα μάλιστα όταν υπάρχουν ιδεολογικές αποχρώσεις.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, αποφάσισα και εγώ να κάνω ένα μικρό ερασιτεχνικό πείραμα έτσι ώστε να το δω όλο αυτό και στην πράξη.

Το πείραμα

Αυτό που έκανα ήταν πολύ απλό, πήρα δυο ποιήματα του Κ. Μπογδάνου και τα δημοσίευσα στο τοίχο μου και σε ακόμη ένα τοίχο για μερικές ώρες. Έκανα όμως μια μικρή κομπίνα, στο ένα από τα δυο ποιήματα έβαλα το όνομα του Μπογδάνου, στο άλλο έγραψα Κώστας Καριωτάκης. Σκοπός μου ήταν να καταγράψω τις διαφορές στις αντιδράσεις στα δυο ποιήματα. Πριν παρουσιάσω τα αποτελέσματα να ξεκαθαρίσω ότι όλο αυτό δεν το έκανα για να κοροϊδέψω κάποιον, θα μπορούσα έτσι και αλλιώς να την πατήσω και εγώ σε άλλη περίπτωση.

Θα μπορούσα φυσικά να κάνω πολλές ακόμη παραλλαγές του πειράματος, όπως για παράδειγμα να βάλω δυο φορές το ίδιο ποίημα υπογεγραμμένο όμως τη μια από τον Μπογδάνο και την άλλη από τον Καρυωτάκη. Νομίζω όμως πως οι περιορισμοί που μου έθετε το μέσον καθώς επίσης και το γεγονός ότι για να γίνει ένα σοβαρό πείραμα απαιτεί μεγάλη προετοιμασία δεν μου επέτρεπαν να πάω σε τόσο βάθος. Ήθελα απλά να αναδείξω ένα ζήτημα όχι να το μετρήσω επιστημονικά και να προβώ σε μια επιστημονική ερμηνεία και διαχείριση των αποτελεσμάτων.

Τα ποιήματα

Τα ποιήματα που επιλέχθηκαν είναι τα παρακάτω:

«Ακόμα αναπνέει, καυτός συνεαυτός αργόμισθος,

Ξενοφερμένος ενδοβαλτός, ώσπου να σβήσει στο φλογώδες άηχο»

Κωνσταντίνος Μπογδάνος, »Ξένο σώμα»

 

ΔΙΑΘΗΚΗ
Σιγανό της αγάπης μας γλύκισμα,
Τρυφερό ποιητών το απάνθισμα,
Μιας πατρίδας βελούδινης χώρα,
Των θεμάτων των λέξεων κύματα,
Ορεινές κορυφές νοήματος γράφουν

Νέο θάρρος στ’ ωραίο κοσμοσύντριμμα,
Οιμωγές πιο σωστές κι από γέννα,
Πιο ορθές κι από δόξα – από πίστη
Στερεότεροι φθόγγοι, του τέλους
Στολισμοί ενός κόσμου απροσμάχητου

Το τραγούδι μιας πάταξης τύραννου
Πονηρού, νοσουργού αεικίνητου,
Λαβωμένου εξ αρχής φόβου φύλακα
Του αδύναμου φαύλου απεκρίζωμα
Ως υπόσχεση, όρκο θεάρεστο άδουν.

Κώστας Καρυωτάκης (στην πραγματικότητα είναι και αυτό του Μπογδάνου)

 

Τα αποτελέσματα

Συνολικά το ποίημα του Μπογδάνου συγκέντρωσε 49 αντιδράσεις, αναλυτικότερα:

συνολα μπογδανος

Συνολικά το ποίημα του Μπογδάνου που ήταν υπογεγραμμένο ως Κώστας Καρυωτάκης συγκέντρωσε 32 αντιδράσεις, αναλυτικότερα:

καρυωταξης

Ορίζουμε το πρώτο emoticon ως χαχα, το δεύτερο ως like, το τρίτο ως καρδιά, το τέταρτο ως κλαψ και το πέμπτο ως ωωω!

Μια μικρή ανάλυση των αποτελεσμάτων

Παρατηρούμε ότι, το σύνολο των αντιδράσεων που αφορούν το ποίημα του «Καρυωτάκη» είναι θετικά, «καρδούλα» και «like». Αντίθετα στο ποίημα του Μπογδάνου υπάρχουν περισσότερες κοροϊδευτικές αντιδράσεις «χαχα» λίγες «κλαψ» και «ωωω!» Υποθέτω επίσης ότι και οι περισσότερες καρδούλες μπήκαν με ειρωνική διάθεση.

Επιπλέον, στο ποίημα που εμφανίζονταν ως ποίημα του Καρυωτάκη δεν υπήρξαν σχόλια, στο ποίημα του Μπογδάνου γράφτηκαν πολλά περιπαιχτικά σχόλια (γύρω στα 30), παραθέτω μερικά ενδεικτικά.

«Αυτός ο ενδοβαλτός με τσάκισε!»

«Αναρχολουμπενομαγισσα εισαι ρε;;»

«Γιαλατζι ζουραρης….»

«Πάλι χαλάει τη μελάνη, συνεκτικός περίτεχνα κι αργά

Ακόμα γράφει δίχως αύριο, το αύριο στον Μελιγαλά.

Ω.

[ευχαριστώ]»

«Σαν να έφαγα χλαπάτσα στη μούρη.»

«Με λεν’ Αρτέμη.»

 

Να σημειωθεί επίσης ότι ένας χρήστης κατάλαβε την κομπίνα, αλλά και ότι το ποίημα του «Καρυωτάκη» είχε και μια αναδημοσίευση!

 

Συμπεράσματα

  • Γενικότερα ένα έργο τέχνης είναι δύσκολο να αξιολογηθεί αντικειμενικά, συχνά, η αξιολόγηση του γίνεται με βάση τον καλλιτέχνη που το δημιούργησε. Για παράδειγμα ένα έργο του Πικάσο, ότι και αν είναι, θα έχει τεράστια συμβολική και χρηματική αξία στο χρηματιστήριο της τέχνης. Αντίστοιχα, ένα ποίημα που φέρει την υπογραφή του Καρυωτάκη, που είναι ποιητής που χαίρει γενικής αποδοχής, προδιαθέτει θετικά όσους το διαβάσουν. Αντίθετα, ένα ποίημα γραμμένο από τον Μπογδάνο, ο οποίος αποτελεί μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα (ιδιαίτερα στον κύκλο των φίλων μου του fb που είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία κομμουνιστές), σε προδιαθέτει να του κάνεις καζούρα.
  • Είναι δεδομένο ότι υπάρχει μια επιπολαιότητα στις αντιδράσεις των χρηστών του fb, πολλοί απλά πατάνε like σε δημοσιεύσεις φίλων τους χωρίς να τις πολυψάξουν. Το ποίημα του Μπογδάνου με το όνομα του στο τέλος επιλέχθηκε επίτηδες από εμένα να είναι μικρό, έτσι ώστε να το διαβάσουν ολόκληρο οι περισσότεροι και να δουν το όνομα του στο τέλος έτσι ώστε να πυροδοτηθούν οι ανάλογες αντιδράσεις. Το ποίημα που είχε την υπογραφή του Καρυωτάκη (που ήταν και αυτό του Μπογδάνου), ήταν μεγαλύτερο και ίσως κάποιοι χωρίς να κάνουν τον κόπο να το διαβάσουν πάτησαν like, διαφορετικά ίσως περισσότεροι ανακάλυπταν ότι κάτι δεν πάει καλά.
  • Πρέπει να είμαστε λίγο υποψιασμένοι σχετικά με το περιεχόμενο των δημοσιεύσεων του fb, ιδιαίτερα όταν αυτές προέρχονται από φιλικά πρόσωπα, γιατί εκεί είναι πιο πιθανό να την πατήσουμε.
  • Είναι καλό να αξιολογούμε το περιεχόμενο των έργων τέχνης και όχι να παρασυρόμαστε μόνο από τη φήμη του καλλιτέχνη που τα υπογράφει. Μια ταινία, ένα ποίημα, ένας πίνακας ζωγραφικής είναι καλό να μας αρέσει για το περιεχόμενο του όχι για τα φετίχ που το συνοδεύουν (ωωωωω αυτός ο πίνακας είναι Ρέμπραντ, ωωωωωω αυτή η ταινία είναι σκηνοθετημένη από τον Πολάνσκι, ωωω αυτό το ποίημα είναι του Ρίτσου). Φυσικά το φετίχ της φήμης του καλλιτέχνη, ειδικά στις εικαστικές τέχνες, αντικειμενοποιείται στην χρηματική τους αξία, αλλά αυτό δεν μας ενδιαφέρει και τόσο αν δεν εμπορευόμαστε οι ίδιοι τα έργα τους.

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

Δείτε όσοι θέλετε και το παρακάτω βιντεάκι με τη φάρσα που κάνει  κάποιος για να δείξει πως αποκτά επίπλαστη -φετιχιστική- αξία η «μοντέρνα τέχνη»:

 

 

 

 

 

 

 

 

Η αγέλαστος πετριά!

Thing-Ultimate-Marvel-Comics-Fantastic-Four-a

Δημήτρης Κουτσούμπας, ΓΓ ΚΚΕ

Στην Εβραίική παράδοση το Γκόλεμ είναι ένα κινούμενο ανθρωπόμορφο ον το οποίο έχει κατασκευαστεί με τη χρήση μαγείας αποκλειστικά από νεκρή μάζα (συνήθως πηλός ή λάσπη).[1]

…Περίπου σαν κάτι τέτοιο – Γκόλεμ- αντιλαμβάνεται ο αρθρογράφος του βαξεβανικού Documento τον Γ.Γ του Κ.Κ.Ε Δημήτρη Κουτσούμπα, αφού στο άρθρο του με τίτλο «Ο άνθρωπος από πέτρα» χρησιμοποιεί μερικές από τις παρακάτω προτάσεις για να τον περιγράψει. (ανάμεσα στα παραθέματα του άρθρου θα παρεμβάλω και δικό μου σχολιασμό)

Το ΚΚΕ γερνάει. Και, σταγόνα σταγόνα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση αλλά και στα ενδιάμεσα διαστήματα, αιμορραγεί. Αποξηραίνεται. Στεγνώνει. Χάνει εκείνη τη μαρξιστική υγρασία που κάποτε επαγγέλθηκε την επαναστατική αλλαγή της καπιταλιστικής ερήμου σε σοσιαλιστική κοιλάδα της αφθονίας

Η παραπάνω παράγραφος πραγματικά μου θυμίζει κάποιους καλούς μαθητές/τριες στο γυμνάσιο και στο λύκειο, που θέλοντας να εντυπωσιάσουν τον καθηγητή της έκθεσης και να πάρουν καλό βαθμό χρησιμοποιούσαν σε κάθε παράγραφο καμιά 25αριά εντυπωσιακές λέξεις. Δεν γνωρίζω ποιους προσπαθεί να εντυπωσιάσει εδώ ο κύριος Ι.Σ. Καριώτης με το εκλεπτυσμένο του ύφος, πάντως με την υγρασία τα έχει καλά, αφού έχει μάθει να σαλιαρίζει υπέροχα, χωρίς όμως να εντυπωσιάζει με το περιεχόμενο του. Όσο για τον ειρωνικό του τόνο στα περί καπιταλιστικής ερήμου και την απαξίωση του σοσιαλισμού, εκεί δεν χρειάζεται να πούμε κάτι, το τι είναι και τι δεν είναι ο καπιταλισμός του το απαντάει η καθημερινότητα κατάμουτρα.

Αν ήθελε κανείς να προσδώσει στο σημερινό ΚΚΕ το πρόσωπο ενός ανθρώπου, θα διάλεγε ασφαλώς τον Δημήτρη Κουτσούμπα. Οχι γιατί είναι ο γραμματέας και αναμφισβήτητος ηγέτης αυτού του κόμματος. Αλλά γιατί ως φυσιογνωμία, λόγος, χαμόγελο, στήσιμο, αντανακλαστικά, ο καθένας έτσι φαντάζεται το ΚΚΕ. Οικονομία στα χαμόγελα, σκληρές καταγγελίες, δεδομένη και διαρκής απέχθεια για όλα τα άλλα πολιτικά ρεύματα και κόμματα, με ιδιαίτερη προτίμηση στον ΣΥΡΙΖΑ, και διακόσιες ταξικές λέξεις που απαντούν σε όλα τα σύγχρονα προβλήματα – από το σύμφωνο συμβίωσης και την ταυτότητα φύλου μέχρι τα ναρκωτικά και την Ευρώπη. Με τη σιγουριά που μόνο στις αγορές του καλβινισμού και στα παζάρια του ισλαμισμού διατίθεται για τους πιστούς.

Φαίνεται στον αρθρογράφο δεν αρέσει να ακούει λέξεις και φράσεις όπως «ανεργία», «εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο», «ιμπεριαλιστικός πόλεμος», «ταξικοί ανταγωνισμοί», «εργασιακά δικαιώματα», κ.α. Λέξεις δηλαδή, που περιγράφουν τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο, αλλά που οφείλουμε να τις κρύβουμε κάτω από το χαλάκι για να μην γινόμαστε κουραστικοί. Ο αρθρογράφος βλέπετε, ονειρεύεται ένα κόσμο στον οποίο ο κάθε άνθρωπος θα μπορεί –στα πλαίσια της αυτοδιάθεσης του σώματος του- να παίρνει ότι ναρκωτικά θέλει, να είναι ότι δηλώνει και να νιώθει ελεύθερος και ωραίος. Τώρα αν έχει σπίτι, αν έχει δουλειά, αν έχει παιδεία, νοσοκομεία, ή έστω αν έχει να φάει αυτό έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Το παν είναι να επιβιώνει η ονείρωξη της απόλυτης ελευθερίας, αυτής δηλαδή που δυνάμει όλοι αύριο μεθαύριο μπορεί να έχουμε 40 μέτρα κότερο, άλλο αν για τους περισσότερους είναι ζητούμενο το να μπορέσουν να πάνε διακοπές να κάνουν κανένα μπανάκι.

Τώρα το Σύμφωνο Συμβίωσης (που κατ’ εμέ κακώς δεν το ψήφισε το ΚΚΕ), αποτέλεσε μια πολιτική, στα πλαίσια του αστικού εκσυγχρονισμού, που καμία επίπτωση ή επιβάρυνση δεν έχει για την καπιταλιστική οικονομία, ούτε αλλάζει τις ταξικές ισορροπίες, για αυτό και προωθήθηκε.

Και για την αποκατάσταση της ιστορικής πραγματικότητας, καλό είναι να διαβάσει ο συγγραφέας το έργο του Μαξ Βέμπερ για την Προτεσταντική Ηθική και την θρησκευτική Μεταρρύθμιση έτσι ωστε να διαπιστώσει ότι το οικονομικό σύστημα που βοήθησε ο καλβινισμός να αναδειχθεί ήταν το καπιταλίστικό και όχι το κομμουνιστικό.

Ομως ο Κουτσούμπας μεγαλώνει. Το ΚΚΕ γερνάει. Και, σταγόνα σταγόνα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση αλλά και στα ενδιάμεσα διαστήματα, αιμορραγεί. Αποξηραίνεται. Στεγνώνει. Χάνει εκείνη τη μαρξιστική υγρασία που κάποτε επαγγέλθηκε την επαναστατική αλλαγή της καπιταλιστικής ερήμου σε σοσιαλιστική κοιλάδα της αφθονίας. Οι αρχαίοι πρόγονοί μας είχαν τον μύθο της Μέδουσας, που όποιος την αντίκριζε κατάματα πέτρωνε. Κάπως έτσι, αντικρίζοντας τη σκληρή πραγματικότητα της επικράτησης του καπιταλισμού, έτσι που να μην επιδέχεται αμφισβήτηση και να εκδηλώνεται με τρόπο χυδαίο σε κάθε έκφραση της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας, το ΚΚΕ πετρώνει. Και ο γραμματέας του γίνεται μπροστά στα μάτια μας ο άνθρωπος από πέτρα.

Ενώ αντίθετα, ο καπιταλισμός, που δεν είναι δα και έρημος βρε αδερφέ, είναι ένα σύστημα νέο, που μας έχει ταράξει στην φρεσκάδα και έχει καρδιά απο κρέμα… Τι και αν οι θεμελιωτές της θεωρίας αυτής, όπως ο Άνταμ Σμίθ, έρχονται από τον 18ο αιώνα, ενώ του μαρξισμού ξεκινούν το 19ο. Στο άρθρο βέβαια ο Ι.Σ. Καριώτης δεν κάνει τον κόπο να μας πει που σφάλει η κριτική του σοσιαλισμού απέναντι στον καπιταλισμό, αντίθετα, αρκείται στο να μας επαναλαμβάνει αυτά τα περί υγρασίας και ξηρασίας σε κάθε ευκαιρία. Ο Κουτσούμπας λοιπόν, πετρώνει στη θέα του επικρατούντα καπιταλισμού, ενώ ας πούμε ο Σύριζα, στο όνομα του οποίου πίνει νερό το Documento, ελίσσεται και εξελίσσεται γίνεται ένα με αυτόν και του χαλάει τη σούπα… και νταούλια και ζουρνάδες και go back κυρία Μέρκελ και διαβολικά καλός Τρρρραμπ και δε συμμαζεύεται. Αναμείνατε στο ακουστικό σας και όλα θα φτιάξουν, όχι σαν εκείνους τους χαζούς του ΠΑΜΕ που τρέχουν στους δρόμους, στις βροχές και στις ζέστες σαν τα κορόιδα. Αλήθεια (όπως λέει και ο Παφ.), ποιος είναι ο μαρμαρωμένος και ποιος ο αμαρμάρωτος, ποιος ο σαμαρωμένος και ποιος ο ασαμάρωτος, εκείνος που είναι πρώτη μούρη στους λαϊκούς αγώνες και κινητοποιήσεις ή εκείνος που είναι πρώτη μούρη στον ΣΕΒ και στις ΝΑΤΟΙΚΕΣ ασκήσεις;

Πετρώνει συνειδητά, όμως, σε αντίθεση με τα θύματα της Μέδουσας. Αν η πραγματικότητα δεν τον βολεύει, τόσο το χειρότερο γι’ αυτή. Ας περάσει, ας κάνει ό,τι θέλει, ας πλημμυρίσει τον κόσμο με καπιταλιστική ασχήμια. Τον Δημήτρη Κουτσούμπα, εικόνα και ομοίωση του σημερινού ΚΚΕ, δεν πρόκειται να τον επηρεάσει, να τον αγγίξει, να τον υποχρεώσει να σκύψει πάνω της ή να λερώσει τα χέρια του στα υγρά της. Αυτός προτιμά να τη θωρεί και να μας θωρεί ακίνητος, από το ύψος της αλήθειας του – της μοναδικής και απόλυτης φυσικά. Και να περιγράφει με μελανά χρώματα το παρόν που όλοι βλέπουμε, δείχνοντας με πέτρινο δάχτυλο ένα μέλλον που μόνο αυτός και όσοι πιστοί τού έχουν απομείνει βλέπουν: λαϊκή οικονομία, λαϊκή εξουσία, δικτατορία του προλεταριάτου και το 1917 πετρωμένο μέσα στην πέτρα τους.

Εντάξει εδώ θα μας τρελάνει… Από τη μια λέει πως το ΚΚΕ βλέπει λαϊκή εξουσία, από την άλλη λέει πως το ΚΚΕ δεν το επηρεάζει η καπιταλιστική πραγματικότητα και δεν αντιδρά, δεν αγγίζει λέει τα υγρά (άντε πάλι η υγρασία). Τώρα αν με το δεν αγγίζει τα υγρά εννοεί ότι δεν βάφει τα χέρια του με αίμα, όπως κάνουν οι φιλονατοϊκές κυβερνήσεις (ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ), τότε ναι έχει δίκιο, δεν το κάνει αυτό. Αντ’ αυτού το ΚΚΕ και όλα του τα στελέχη είναι καθημερινά σκυμένα στη βάση της κοινωνίας, τους εργαζόμενους, τους αυτοαπασχολούμενους, τους μικρομαγαζάτορες, από τέτοιους αποτελείται έτσι και αλλιώς και από τέτοιους περιβάλλεται το κόμμα. Είναι δίπλα σε όλους αυτούς σε κάθε τους διεκδίκηση, στους αγώνες που γίνονται στους δρόμους, στους χώρους δουλειάς και στο κοινοβούλιο με προτάσεις νόμου οι οποίες βέβαια χλευάζονται από τα αστικά κόμματα ή στην καλύτερη περίπτωση αγνοούνται.

Ο κομμουνιστής Μπρεχτ έγραψε για τον κύριο Κόινερ που φώναξε «ωχ» και χλώμιασε όταν ένας φίλος του τον συνάντησε και του είπε ότι στον έναν χρόνο που είχε να τον δει δεν άλλαξε καθόλου. Ο Δημήτρης Κουτσούμπας όμως χλωμιάζει ακόμη και στην ιδέα να αλλάξει κάτι στον εαυτό του και στο κόμμα του, για να μπορέσει κάτι να αλλάξει από τη σημερινή πραγματικότητα. Αν υποτεθεί ότι ένας άνθρωπος από πέτρα μπορεί να χλωμιάσει…

Πραγματικά δεν γνωρίζω τι πετριά έχει φάει ο αρθρογράφος για να το πηγαίνει σε προσωπικό επίπεδο και να παρουσιάζει τον Κουτσούμπα σαν αγαλματάκι ακούνητο αμίλητο και αγέλαστο. Γιατί αυτός ο χαρακτηρισμός περιγράφει τον Κούτσι στον ίδιο βαθμό που θα τον περιέγραφε και ο χαρακτηρισμός ότι είναι αδύνατος. Ίσως φταίει που παίζει και o Ι.Σ. Καριώτης την ίδια κασέτα του αθάνατου αντικομμουνιστικού λαϊκισμού που παίζεται τωρα 50 χρόνια (να μου πείς εδώ οι άλλοι χρειάστηκε να ξεθάψουν το Τσέρνομπιλ αφού ο ψυχροπολεμικός αντικομμουνισμός φαίνεται ότι έχει μεγαλύτερη ημιζωή και από την ραδιενέργεια). Κατ’ εμέ, σαν  προσωπικότητα είναι από τους πιο πρόσχαρους, τους πιο γλεντζέδες και τους πιο ζουμπουρλούδικους που έχουν εμφανιστεί στην πολιτική σκηνή τα τελευταία χρόνια, και δεν νομίζω ότι αυτή μου η άποψη είναι υποκειμενική. Πραγματικά, εγώ αν ήμουν βρωμόσκυλο της άρχουσας τάξης και ήθελα να κάνω αντι-κκε προπαγάνδα θα έλεγα το ακριβώς αντίθετο «δείτε τον Κουτσούμπα που χορεύει και γελά ενώ ο λαός υποφέρει…», άντε, εμείς θα σας τα λέμε;

[1] Ορισμός από Wikipedia

Παράρτημα

Και ενα φωτογραφικό ρεπορτάζ για αυτόν τον πέτρινο (πήρε προαγωγή από ξύλινος) άνθρωπο Δημήτρη -The Rock- Κουτσούμπα:

Αγέλαστος

27s15lf-thumb-large

Δείτε πόσο υποκριτικά χαμογελάει προσέχοντας μη φανούν τα δόντια του τα οποία έχουν πέτρα γιατί ως γνήσιος κομμουνιστής ποτέ δεν κάνει καθαρισμό!!!

dimitris-koutsoumpas

Μη σας ξεγελάει το χαμόγελο καλού θειούλη που θέλει να κάτσει με την νεολαία, στην πραγματικότητα η καρδιά του είναι πιο πέτρινη και απο το πέτρινο αγαλματίδιο που βαστάει.

koutsoumbas1

Με γροθιά σαν πέτρα…

koutsoubas3

Θέατρο Πέτρα με τον κομμουνιστή δήμαρχο Πετρούπολης, τυχαίο, δεν νομίζω…

Ακούνητος

37922442185_411dd1fbe4_h

Εδω τον πιάσαμε να χορεύει «το άγαλμα» του Πουλόπουλου

χοροσmaxresdefault

Και εδώ τραγουδάει το «άνοιξε πέτρα»…

koutsoumpas3

Τόσο ακούνητος, ακόμη και όταν χορεύει, που τον πέρασαν για έπιπλο και του έβαλαν σεμεδάκι.

Σκληρός με τις γυναίκες

koutsoumbas_zoi3

Ζωή ευτυχώς που δεν είσαι πια στη Ζωή γιατί αυτός ήταν ικανός μέχρι ΚΚΕ να σε βάλει να ψηφίσεις.

5d023f7e2142e

Παρατηρείστε την αμηχανία στο πρόσωπο της Βανδή, μπορεί να φαίνεται ότι είναι χαρούμενη αλλά στην πραγματικότητα υποφέρει υποφέρει υποφέρει πολύ…

5d024024adafd

Λέχου, υπό την απειλή όπλου (πίσω από την πλάτη της ο ΓΓ κρατάει το περίστροφο του Μπελογιάννη) έκανε πέτρα την καρδιά της και βγήκε φώτο.

stikoudi_9_0

Στικούδη, κρατούμενη στα υπόγεια του Περισσού, ας τολμούσε να μη γελάσει.

7904_mpofilioy_koytsoympas_pafilis_30032018

Μποφίλιου, αυτή έχει ανοσία, είναι βγαλμένη από τον κομματικό σωλήνα.

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

Shhhh-1
Δημοσιεύτηκε εχθές στα parakritika ενα άρθρο κάποιου κυρίου Κλωθάκη το οποίο αναφέρεται στην κινητοποίηση των Επιτροπών Ειρήνης της Κρήτης που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 14/4/2019 έξω από την ΝΑΤΟΪΚΗ βάση της Σούδας. Παραθέτω το άρθρο ως έχει και από κάτω θα κάνω κάποια σχόλια.

«Οι αρμονικές σχέσεις σε μια κοινωνία επιτυγχάνονται με δουλεία κατ’ αρχήν από τις οργανωμένες δομές της ίδιας της κοινωνίας και ακολούθως από τους ίδιους του πολίτες με ατομικές ή συλλογικές ενέργειες.

Όλοι οι πολίτες οφείλουν να σέβονται τους θεσμούς της κοινωνίας , να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις τους και να λειτουργούν εντός των ορίων που έχουν τεθεί στα πλαίσια της δημοκρατίας και της ατομικής ελευθερίας.

Στα πλαίσια αυτά, οι πολίτες οφείλουν να ενεργούν σεβόμενοι τους συνανθρώπους τους και να λειτουργούν με τρόπο αρμονικό εντός των θεσμοθετημένων και εθιμικών κανόνων. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι διεθνείς συνθήκες της χώρας μας για την Ε.Ε., το ΝΑΤΟ και με τρίτες χώρες.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η επικείμενη διαδήλωση μιας ομάδας ανθρώπων έξω από τις βάσεις της Σούδας αντίκειται στους κοινωνικούς κανόνες , διαταράσσει την αρμονία της τοπικής κοινωνίας και έρχεται σε ευθεία αντίθεση με όσα έχουν αποφασιστεί από την βουλή των Ελλήνων.

Για τους λόγους αυτούς, καταδικαστέα είναι κάθε μορφή αποκλεισμού , βίας, αμφισβήτησης των κανόνων δικαίου και διατάραξης της κοινωνικής συνοχής στον νομό Χανίων.

Νίκος Κλωθάκης
Οικονομολόγος MSc»

 

Ξεκινάει ο Κ. Κλωθάκης το άρθρο του μιλώντας για αρμονικές σχέσεις, αλήθεια, αρμονικές σχέσεις με ποιούς; Με αυτά τα καθάρματα που αιματοκυλούν λαούς καταστρέφοντας χώρες, που εκβιάζουν, που λειτουργούν σαν νταβατζήδες του πλανήτη ολόκληρου, που θέλουν να έχουν τον τελευταίο λόγο για το ποιός θα ζήσει και ποιός θα πεθάνει, που στεγνώνουν οικονομικά χώρες, που ελέγχουν κυβερνήσεις, που ανεβάζουν δικτάτορες στην εξουσία; Αρκεί να δει κάποιος πως έχουν καταντήσει χώρες όπως το Ιράκ, τη Λιβύη, τη Συρία, το Αφγανιστάν κ.α, προκειμένου να κατάβει το ποιόν τους.

Συνεχίζει μιλώντας για σεβασμό στους θεσμούς και στους νόμους… δεν μας λέει όμως σε ποιούς θεσμούς και ποιούς νόμους. Τους νόμους των κατασχέσεων, τους νόμους που υποθηκεύουν ιστορικά μνημεία στο υπερταμείο, τους νόμους που θα ρίξουν στα μαλακά τους ναζί εγκληματίες της Χρυσής Αυγής, τους νόμους που βάζουν καθαρίστριες στις φυλακές και σέρνουν καστανάδες και υπερήλικες χορταρομαζώχτρες στα αστυνομικά τμήματα; Μας ζητάει λοιπόν ο κύριος κλωθάκης να σεβόμαστε νόμους, ας είναι και νόμοι της ζούγκλας, και να τηρούμε απέναντι τους το νόμο της σιωπής και της υποταγής… Αφού είναι νόμιμο, δεν μπορεί, θα είναι και ηθικό.

Παρακάτω μας προτρέπει να σεβόμαστε τις διεθνείς συνθήκες της χώρας μας με την Ε.Ε το ΝΑΤΟ και τρίτες χώρες. Ο σεβασμός αυτός, κατά τη γνώμη του, μας επιβάλλει να μην τους ενοχλούμε με κινητοποιήσεις έξω από τα σφαγεία τους, μπαίνοντας έτσι εμπόδιο στην επιτέλεση του θεάρεστου έργου τους. Με λίγα λόγια, δεν δικαιούμαστε δια να ομιλούμε… Γίνεται όμως να μη μιλάμε όταν η χώρα μας γίνεται στόχος εξαιτίας τους, γίνεται να μη μιλάμε όταν οι θάλασσες μας ξεβράζουν συνέχεια νεκρά παιδάκια απ΄τους πολέμους τους, γίνεται να μη μιλάμε όταν τα στρατά τους αντιμετωπίζουν την πόλη μας -τα Χανιά- σαν πορνείο πολυτελείας, γίνεται να μη μιλάμε όταν χύνεται τόσο αίμα;

ΟΧΙ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ!

Και διερωτώμαι…

Πως λέγεται άραγε αυτός που δεν βάζει άχνα όταν συμβαίνει μπροστά στα μάτια του ένα συνεχές έγκλημα γιγαντιαίων διαστάσεων; Πως λέγεται αυτός που βάζει το δάχτυλο μπροστά στο στόμα κάνοντας σου και εσένα σινιάλο να σεβαστείς την ομερτά και να μη βγάλεις άχνα; Στην προκειμένη περίπτωση λέγεται Νίκος Κλωθάκης, γενικότερα όμως λέγεται συνένοχος…

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

cartouche-18th-c-map-black-sea

Πίνακας που απεικονίζει σύναψη ρωσοτουρκικής συνθήκης.

Αν κάποιος επιθυμεί να διερευνήσει τις απαρχές της σύγχρονης ελληνικής ναυτιλίας, τότε πρέπει να κάνει μια μεγάλη στάση στον τελευταίο αιώνα της οθωμανικής κατοχής, ειδικότερα από τα μέσα του 18ου και μέχρι τις αρχές του 19ου. Οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικράτησαν εκείνη την περίοδο έδωσαν μια ώθηση στην ελληνική ναυτιλία και γενικότερα στο εμπόριο. Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε συνοπτικά τις συνθήκες αυτές στην προσπάθεια μας να κατανοήσουμε τους κύριους άξονες αυτής της διαδικασίας.

Η τουρκοκρατία οδήγησε στην γενικότερη ανατροπή της βυζαντινής οικονομίας, η οποία μέχρι τότε είχε αρκετά πράγματα να επιδείξει στον τομέα του εμπορίου, ακόμη και αν αυτή, στα ύστερα βυζαντινά χρόνια, είχε υπονομευθεί από την εμπορική ανάπτυξη των ανταγωνιστικών ιταλικών πόλεων (διαβάστε εδώ σχετικό παλιότερο μου άρθρο). Η σπίθα της παράδοσης αυτής συνέχιζε να σιγοκαίει ακόμα και στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Από μια έκθεση του αντιπροσώπου του βασιλιά της Γαλλίας Ερρίκου Δ’ (1560 – 1610) στην Πόλη, μαθαίνουμε πως οι Έλληνες έμποροι έπαιζαν σημαντικό ρόλο στο εμπόριο του σιταριού, πράμα που ανησυχούσε τη γαλλική κυβέρνηση. Ακόμη γνωρίζουμε πως κάποιοι Έλληνες το 16ο αιώνα είχαν ιδρύσει την «Ανατολική Εταιρία των Ελλήνων» με αντικείμενο της το εμπόριο με την κεντρική και δυτική Ευρώπη και με την Αμερική.[1]  

 

Η ιστορική Συγκυρία

 

Μέχρι το 18ο αιώνα το εμπόριο των υπόδουλων Ελλήνων ήταν σχετικά στάσιμο, όμως από εκεί και πέρα, τόσο η αποσταθεροποίηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όσο και μια σειρά από άλλες διεθνείς εξελίξεις έδωσαν ευκαιρίες στους Έλληνες εμπόρους και πλοιοκτήτες να εξελιχθούν. Στην παρούσα ενότητα θα εξετάσουμε τους παράγοντες εκείνους που συνέβαλλαν σε αυτή την εξέλιξη.

Αρκετοί παράγοντες σχετίζονται με τις μεταβολές που σημειώθηκαν στη φύση του εξωτερικού εμπορίου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι «διομολογήσεις», για παράδειγμα, ήταν συμφωνίες μεταξύ της αυτοκρατορίας με επιλεγμένους εμπόρους του της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, οι οποίοι αναλάμβαναν τη διεκπεραίωση του εξωτερικού εμπορίου για λογαριασμό της Υψηλής Πύλης. Στην διαδικασία αυτή άρχισαν να μετέχουν ως μεσάζοντες και οι Έλληνες πλοιοκτήτες και έμποροι, που γνώριζαν επαρκώς το χώρο της Μεσογείου και του Αιγαίου, καθώς και τους χερσαίους εμπορικούς δρόμους. Στα πλαίσια αυτά, τα ελληνικά πλοία έπλεαν είτε με Οθωμανική σημαία, είτε με τη σημαία του κράτους για λογαριασμό του οποίου γίνονταν οι συναλλαγές με τους Οθωμανούς.[2]

Η οικονομική απώλεια που υπέστη το οθωμανικό κράτος εξαιτίας της εκτεταμένης χρήσης του συστήματος προστασίας ξένων σημαιών το οδήγησε στην αλλαγή πολιτικής. Επί σουλτάνου Σελίμ Γ’ (1802) δόθηκαν προνόμια (μείωση τελωνιακών δασμών, απαλλαγές καπετάνιων από τον κεφαλικό φόρο[3] κ.α.) στους μη μουσουλμάνους πλοιοκτήτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που αποφάσιζαν να ταξιδεύουν με οθωμανική σημαία στο εξωτερικό εμπόριο. Υπάρχουν μεταξύ 1804 – 1821 1423 καταγραφές στα οθωμανικά αρχεία «χριστιανών ραγιάδων» που ταξίδευαν και εμπορεύονταν στη μεσόγειο με οθωμανική σημαία.[4] Στην εικόνα 1 υπάρχουν πιο εκτενή στοιχεία για το μέγεθος του ελληνικού στόλου.

στολος

Εικόνα 1: Πηγή Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1918 – 1939, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, δεύτερη έκδοση, Αθήνα 2019, Α1 Τόμος σελ. 111.

Μετά τη «Συνθήκη του Κάρλοβιτς» (1699),[5] που είχε σαν αποτέλεσμα να αντιδράσει η Υψηλή Πύλη θέτοντας σε δυσμένεια τους εμπορικούς εκπροσώπους και τα πλοία πολλών δυτικών κρατών, ήρθαν να καλύψουν το κενό οι Έλληνες πλοιοκτήτες που άδραξαν την ευκαιρία. Αργότερα, ο αποκλεισμός από το 1752 – 1783 των ξένων πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα από τους Οθωμανούς, εδραίωσε ακόμη περισσότερο τη θέση των Ελλήνων πλοιοκτητών και εμπόρων στην ευρύτερη περιοχή.[6]

Η πείρα των Ελλήνων καπετάνιων από τα χρόνια τα οποία επιδίδονταν στην πειρατεία, και εξαιτίας της πειρατείας, τους έκανε ιδανικούς για να αναλαμβάνουν τις πιο επικίνδυνες αποστολές. Έτσι χρησιμοποιήθηκαν από τους Βρετανούς κατά τη διάρκεια του Επταετούς Πολέμου (1756 – 1753) αλλά και από τη Ρωσία στους δύο πολέμους της με την Τουρκία στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Οι συνθήκες[7] –υπέρ της Ρωσίας- που υπογράφηκαν μετά από τους ρωσοτουρκικούς πολέμους  επέκτειναν και ενίσχυσαν την ακτίνα δράσης της Ρωσίας η οποία παραχώρησε  αποκλειστικά προνόμια στους Έλληνες πλοιοκτήτες και εμπόρους. Επιπλέον, ο βρετανικός ναυτικός αποκλεισμός της Γαλλίας, εξαιτίας των Ναπολεόντειων Πολέμων (1803 – 1815), εκτόπισε τον γαλλικό στόλο από τη Μεσόγειο, ευνοώντας ακόμη περισσότερο τον ελληνικό. Την διαμάχη μεταξύ των δυο αυτών μεγάλων ναυτικών δυνάμεων (Γαλλίας και Αγγλίας) οι Έλληνες πλοιοκτήτες από την πλευρά τους, την εκμεταλλεύθηκαν ποικιλοτρόπως, συμμαχώντας με τους Βρετανούς.. [8]

Γράψαμε πιο πάνω ότι οι Έλληνες ναυτικοί αναλάμβαναν να φέρουν εις πέρας ριψοκίνδυνους στόχους. Στο να «ψηθούν» σε αντίξοες συνθήκες συντέλεσε τόσο η ανάμειξη τους στην πειρατεία – που αποτέλεσε σύμφωνα με τον Κορδάτο το προζύμι του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου – όσο και η προσπάθεια προστασίας των ίδιων από την πειρατεία.  Ακριβώς επειδή η Μεσόγειος και το Αιγαίο ήταν θάλασσες που μαστίζονταν πειρατές (εκτός από τους Έλληνες ήταν φημισμένοι πειρατές και οι Αλγερινοί), η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε επιτρέψει στα ελληνικά πλοία να φέρουν οπλισμό. Στο να είναι εμπειροπόλεμοι οι Έλληνες ναυτικοί, συνέβαλλε και το γεγονός ότι υπηρετούσαν υποχρεωτικά στο τουρκικό ναυτικό, ενώ ο μέγας δραγουμάνος[9] του στόλου ήταν Ρωμιός Φαναριώτης.[10] Την εμπειρία τους αυτή -όπως και τον εξοπλισμό τους- οι Έλληνες ναυτικοί και πλοιοκτήτες την χρησιμοποίησαν αργότερα για τις ανάγκες τις επανάστασης.

Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε ότι ώθηση στην ανάπτυξη του εφοπλιστικού κλάδου έδωσε και η γενικότερη οικονομική εξέλιξη εκείνης της περιόδου στην Ελλάδα και στα κέντρα όπου δραστηριοποιούνταν οι Έλληνες επιχειρηματίες. Στην επόμενη ενότητα πρόκειται να εξετάσουμε ενδεικτικά κάποιες τέτοιες περιπτώσεις.

Τα σημαντικά κέντρα της ελληνικής ναυτιλίας

 

Το μεγαλύτερο μέρος της συσσώρευσης του κεφαλαίου της ελληνικής αστικής τάξης πραγματοποιήθηκε τόσο στα εμπορικά κέντρα των ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών, όσο και στα μεγάλα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Θεσσαλονίκη, Αλεξάνδρεια).[11]Ο Ένγκελς σημείωνε ότι στο χρηματιστήριο του Μάντσεστερ οι Έλληνες αγοραστές αυξάνονται σε αριθμό και σημασία, ενώ τα ελληνικά ακούγονταν εκεί παράλληλα με τα γερμανικά και τα αγγλικά.[12]

Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης σημειώνει μεγάλη εμπορική δραστηριότητα, πολλά προϊόντα ανταλλάσσονται εκεί και πολλά πλεούμενα πηγαινοέρχονται. Εκτός των άλλων χρησίμευε και ως διαμετακομιστικό κέντρο για το εμπόριο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από και προς τη Δύση, αυτός είναι και ο λόγος που εγκαθίσταντο εκεί πρόξενοι από διάφορες χώρες. Δραστηριοποιούνται εκεί έμποροι διαφόρων εθνικοτήτων (Τούρκοι, Εβραίοι, Σλάβοι, Γάλλοι), οι Έλληνες όμως είναι εκείνοι που κατέχουν τα πρωτεία. Εκεί διακινείται και η ντόπια παραγωγή της Μακεδονίας, που είναι κατά κύριο λόγο τα καπνά και το βαμβάκι.[13]

Άλλο σημαντικό λιμάνι ήταν αυτό της Πάτρας που αποτελούσε την μεγαλύτερη εμπορική σκάλα της Πελοποννήσου. Από εκεί πέρναγε όλη η εξαγωγή σταφίδας προς Τριέστι, Αγκώνα, Νεάπολη, Γένοβα, Μασσαλία ενώ επέστρεφαν στην Ελλάδα προϊόντα από τα λιμάνια αυτά. Η Πάτρα είχε μάλιστα καταφέρει να έχει μεγάλη ανεξαρτησία (τέλεια αυτοδιοίκηση αναφέρει ο Κορδάτος) από την αυτοκρατορία, και ξεχωριστά προνόμια.[14]

Άλλες περιοχές εντός της [σημερινής] ελληνικής επικράτειας που είχαν αξιοσημείωτη παραγωγή ήταν η Θεσσαλία (παραγωγή μαλλιού) η Λιβαδιά (κτηνοτροφία), τα Μαντεμοχώρια στη Χαλκιδική (ορυχεία), τα Αμπελάκια στη Θεσσαλία (βαμβακουργία), τα Ζαγοροχώρια στην Ήπειρο, κ.α. Τα αγαθά που παράγονταν ή μεταποιούνταν στις περιοχές αυτές δεν περιορίζονταν μόνο στην ελληνική αγορά αλλά ανταλλάσσονταν και στο εξωτερικό. Υπήρχαν και περιπτώσεις που Έλληνες επιχειρηματίες από αυτά τα μέρη, άνοιγαν υποκαταστήματα και στο εξωτερικό.[15] Στην εικόνα 2 βρίσκουμε κάποια συγκεντρωτικά στοιχεία για το εξαγωγικό εμπόριο της Ελλάδας στα τέλη του 18ου αιώνα.

56742577_10157062805754194_8902442154828234752_n

Εικόνα 2: Πηγή Γ. Κορδάτου, Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας, Νεώτερη 1453 – 1821, εκδόσεις 20ος αιώνας, Β’ έκδοση, τόμος 16, σελ. 279.

Νησιά όπως η Ύδρα, τα Ψαρά, οι Σπέτσες, η Σάμος, η Σκόπελος, είχαν καταφέρει να αποσπάσουν προνόμια από τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας. Είχαν δικό τους διοικητή και κανονίζανε τις περισσότερες υποθέσεις τους μόνα τους. Με τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή και αργότερα με τη ρωσοτουρκική συνθήκη του 1808 (συνθήκη συμμαχίας ανάμεσα στη Ρωσία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία) οι Οθωμανοί έχασαν τη δικαιοδοσία τους σε πολλά ακόμη νησιά, ενώ δίνονταν προνομιακός χώρος στη Ρωσία που εμφανίζονταν ως προστάτιδα δύναμη.[16]

Παραθέτω κάποια από τα άρθρα της συνθήκης:

«Η επτάνησος ρεπούμπλικα[17] των Κορυφών να είναι υπό τη διοίκηση της Ρωσίας», «Η Ρωσία να έχει άδεια μέχρι να τελειώσουν οι εννέα χρόνοι της συμμαχίας να περνά 300.000 στρατεύματα από ξηράς για να κυνηγά τους εχθρούς της και τους εχθρούς της Τουρκίας.», «Όσα καράβια άφησαν τις σημαίες τους με τη βία, αν τις ζητήσουν πίσω να τους δοθούν», «Όσοι από τους Έλληνες θέλουν να γίνονται στρατιώτες στη Ρωσική αρμάδα να τους δίνεται η άδεια.» […][18]

Η Ύδρα, οι Σπέτσες και τα Ψαρά, από ξερονήσια, μετατράπηκαν σε πολυσύχναστους κόμβους. Ο στόλος τους ήταν ανταγωνιστικός του αγγλικού και  σημαία τους είχε την πρώτη θέση στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα.[19] Τα νησιά αυτά, και ιδιαίτερα η Ύδρα, έπαιξαν μάλιστα πολύ σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του 21.

 

Εκσυγχρονισμός της ελληνικής ναυτιλίας

 

Πέρα όμως από την εκτατική και την ποσοτική ανάπτυξη της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας, έγιναν –μοιραία- και κάποια βήματα εκσυγχρονισμού της. Αναπτύχθηκε ο τραπεζικός τομέας και η λογιστική, που αποτελούν βασικούς παράγοντες για την απελευθέρωση μιας οικονομίας προς τον καπιταλισμό. Οι πλοιοκτήτες και γενικότερα οι έμποροι άρχιζαν να εφαρμόζουν τη διπλογραφία και να κρατούν εμπορικά βιβλία, κάτι που τους ήταν σχεδόν άγνωστο πριν από τα τέλη του 18ου αιώνα.[20]

Επιπλέον, για να μειώσουν το ρίσκο των ταξιδιών, οι καραβοκυραίοι ξεκίνησαν να ασφαλίζουν τα εμπορεύματα τους σε ειδικευμένους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Η πρώτη εταιρία ναυτικής ασφάλειας ιδρύθηκε στο Τριέστι γύρω στα 1792, ενώ από το 1801 άρχισαν να ιδρύονται και άλλες.[21]

 

Η παρακμή

 

Μετά το 1812 άρχισε να παρατηρείται μια τάση παρακμής της ελληνικής ναυτιλίας που έφτασε στο ναδίρ λίγο πριν το  ξέσπασμα της επανάστασης. Παράγοντες που συνέβαλλαν σε αυτό ήταν:

– Η ανάκτηση από τη Γαλλία, των θέσεων της στην Ανατολική Μεσόγειο.

– Η μείωση της εμπορικής κίνησης στα Βαλκάνια εξαιτίας της Δεύτερης Σέρβικης Εξέγερσης (1815 – 1817) ενάντια στην οθωμανική κατοχή.

– Ακόμα, η Ευρώπη άρχισε να εισάγει μεγάλες ποσότητες βαμβακιού από την Αμερική, που ανταγωνίζονταν το ελληνικό ως εμπορικό προϊόν, και που η μεταφορά του γίνονταν με βρετανικά κυρίως πλοία.[22]

– Άλλη μια συγκυρία που επηρέασε αρνητικά ήταν η μεγάλη πτώση της τιμής των σιτηρών μετά το 1815.

– Γενικότερα, μετά από τη λήξη των Ναπολεόντειων Πολέμων οι Έλληνες πλοιοκτήτες δεν μπορούσαν να διατηρήσουν τα υψηλά κέρδη της πολεμικής περιόδου. Η μείωση του ρίσκου – που δε δίσταζαν να αναλάβουν οι Έλληνες πλοιοκτήτες- και η άμβλυνση των πολεμικών αντιπαραθέσεων ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις, τους αφαίρεσε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που τους εγγυόταν αυξημένα κέρδη.

Καθώς οι μεγάλες δυνάμεις ανακτούσαν τις θέσεις τους στη Μεσόγειο, οι Ρωμιοί ναυτικοί καταδικάζονταν στην ανεργία. Παράλληλα, η κρίση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας δημιουργούσε ένα ακόμη πλήγμα στο Ελληνόκτητο εμπόριο αφού μειώνονταν ο όγκος των συναλλαγών που γίνονταν για λογαριασμό της.[23]

Αυτό που μπορούμε να συμπεράνουμε λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, είναι ότι η ελληνική ναυτιλία ήταν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από το Οθωμανικό κράτος και από τις «προστάτιδες» ευρωπαϊκές δυνάμεις. Η μη ύπαρξη ενός εθνικού αστικού κράτους καθιστούσε το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο ιδιαίτερα ευάλωτο και εξαρτημένο από τις ιστορικές συγκυρίες. Ταυτόχρονα, εμποδίζονταν η αυτοτελής ανάπτυξη μιας ενιαίας αγοράς και μιας αλληλοτροφοδοτούμενης και ολοκληρωμένης οικονομίας, βάζοντας έτσι όρια στην γενικότερη καπιταλιστική ανάπτυξη. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι αυτή η περίοδος δεν ήταν καθοριστική ή ότι δεν άφησε παρακαταθήκες για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Αντιθέτως, αυτοί οι περιορισμοί αύξησαν σε ένα βαθμό την συσσωρευμένη πίεση που οδήγησε στην επαναστατική έκρηξη των επόμενων χρόνων.

 

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

 

 

 

 

 

 

[1] Γ. Κορδάτου, Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας, Νεώτερη 1453 – 1821, εκδόσεις 20ος αιώνας, Β’ έκδοση, τόμος 16, σελ. 274.

[2] Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1918 – 1939, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, δεύτερη έκδοση, Αθήνα 2019, Α1 Τόμος, σελ. 107.

[3] Φόρος που επιβάλλονταν στους μη μουσουλμάνους κάτοικους της αυτοκρατορίας.

[4] «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ…» ο.π. σελ. 108 – 109.

[5] Η Συνθήκη του Κάρλοβιτς σφράγισε τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε το 1683 ανάμεσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στον Ιερό Συνασπισμό του Λινζ ((Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, Πολωνολιθουανική Κοινοπολιτεία, Δημοκρατία της Βενετίας, Τσαρική Αυτοκρατορία κ.α.) Ο πόλεμος τελείωσε με ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η δε Συνθήκη του Κάρλοβιτς θεωρείται ως η εποχή της παρακμής της. («Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ»… ο.π. σελ. 107).

[6] «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ…» ο.π. σελ. 107 – 108.

[7] Πρόκειται για τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή και τη Συνθήκη του Ιασίου.

[8] «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ…» ο.π. σελ. 108 – 109.

[9] Αξιωματούχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κυριολεκτικά η λέξη σημαίνει διερμηνέας όμως οι δραγουμάνοι συνήθως είχαν και άλλες αρμοδιότητες όπως αυτόν του μεσάζοντα κ.α.

[10] Γ. Κορδάτου, «Μεγάλη Ιστορία…», ο.π. σελ. 280.

 

[11] «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ…» ο.π. σελ. 113.

[12] Κ. Μαρξ – Φρ. Ένγκελς, Η Ελλάδα, η Τουρκία και το ανατολικό ζήτημα, εκδ. Γνώσεις, Αθήνα, 1985, σελ. 106.

[13] Γ. Κορδάτου, «Μεγάλη Ιστορία…», ο.π. σελ. 276.

[14] Γ. Κορδάτου, «Μεγάλη Ιστορία…», ο.π. σελ. 278.

[15] Στο ίδιο, σελ. 276 – 278.

[16] Στο ίδιο, σελ. 283.

[17] Εννοεί την Επτάνησο Πολιτεία (1800 – 1807), από την περίοδο που καταλύθηκε από τους Οθωμανούς και τους Ρώσους η γαλλική κατοχή στα Επτάνησα, στα οποία επιτράπηκε να έχουν ημιαυτόνομο καθεστώς κάτω από την «προστασία» της Ρωσίας.

[18] Γ. Κορδάτου, «Μεγάλη Ιστορία…», ο.π. σελ. 283.

[19] Στο ίδιο, σελ. 281.

[20] Στο ίδιο, σελ. 288.

[21] Στο ίδιο, σελ. 288.

[22] «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ…» ο.π. σελ. 112.

[23] Στο ίδιο, σελ. 112.

April_10

Είναι γενικώς αποδεκτό στους κομμουνιστές, ότι η ανάπτυξη της καπιταλιστικής οικονομίας φέρνει παράλληλα και την άνοδο της ταξικής πάλης ανάμεσα στις δύο κύριες τάξεις της καπιταλιστικής κοινωνίας, την εργατική και την αστική. Αυτό είναι κάτι που μας το μαρτυρά και η ιστορική έρευνα, αφού παρατηρούμε ότι τόσο η σοσιαλιστική θεωρία, όσο και οι αγώνες της εργατικής τάξης, παίρνουν σχήμα και μορφή παράλληλα με τα στάδια τα οποία διέρχεται ο καπιταλισμός. Πολλές μάλιστα από τις ιδέες που υιοθέτησε το εργατικό κίνημα –όπως αυτό της καθολικής ψήφου- μας έρχονται από την «Γαλλική Επανάσταση», μια επανάσταση στη βάση της αστική. Ήταν άλλωστε μια επανάσταση στην οποία συμμετείχαν ευρύτερες λαϊκές μάζες, και, ασχέτως αν αυτές τελικά προδόθηκαν, τίποτα δεν ήταν το ίδιο την επόμενη ημέρα.

Το σύνολο αυτό των ιδεών που διαχύθηκαν από τα τέλη του 18ο αιώνα μέσω της μεγάλης επανάστασης, δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ασυγκίνητες τις εργατικές τάξεις των διαφορών εθνών και βασιλείων. Όμως, αυτές οι ιδέες δεν θα έπιαναν τόπο αν δεν είχε προηγηθεί η ανάλογη πρόοδος στις σχέσεις και τα μέσα παραγωγής. Οι καπιταλιστικές σχέσεις που ξήλωσαν της παραδοσιακές, κατάλοιπα της φεουδαρχίας, έδωσαν παράλληλα και στην εργατική τάξη την ευκαιρία να βγει στο προσκήνιο με πιο οργανωμένο και αποφασιστικό τρόπο από ότι στο παρελθόν. Αυτό άρχισε να καρποφορεί μέσα από διάφορες εργατικές ενώσεις, οι οποίες υπερέβαιναν τον απλό συνδικαλιστικό χαρακτήρα και άρχισαν να εκφράζουν μια σειρά από πολιτικά αιτήματα.

Προπομπός όλων αυτών των ενώσεων μπορεί να θεωρηθεί «Η Συνομωσία των Ίσων» στη Γαλλία, που βασίζονταν σε ένα σχέδιο που κατάρτησε το 1793 ο Φρανσουά – Νοέλ Μπάμπεφ (1760 – 1797) με τίτλο «νομοθεσία των ξεβράκωτων», που σκοπό είχε να εξασφαλίσει τέλεια ισότητα. Κεντρικός άξονας της θεωρίας του ήταν η πεποίθηση ότι η πολιτική ισότητα δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς οικονομική ισότητα. Για αυτές του τις ιδέες και πρακτικές ο Μπάμπεφ καρατομήθηκε το 1797.[1] Ακολούθησαν και άλλες παρόμοιες ενώσεις όπως η «Ενωση των Προγραμμένων 1834-1836», η «Ενωση των Δικαίων 1836-1839», οι «Αδελφωμένοι Δημοκράτες» που ιδρύθηκε στο Λονδίνο από Άγγλους και άλλους Ευρωπαίους εξόριστους και το κίνημα των Χαρτιστών στην Αγγλία.[2]

 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο είχε προηγηθεί των Χαρτιστών ο «Εθνικός Σύνδεσμος για την Προστασία της Εργασίας» (1830) με αρχηγό τον Τζον Ντόχερτι. Πυρήνας αυτού του συνδέσμου ήταν η «Μεγάλη Γενική Ένωση του Ηνωμένου Βασιλείου» (1829) που αποτελούνταν από εργάτες των βαμβακοκλωστηρίων της Αγγλίας, Σκωτίας και Ιρλανδίας. Ο Εθνικός Σύνδεσμος φιλοδοξούσε να ενώσει όλους τους εργάτες της βιομηχανίας του ΗΒ. Τα λίγα χρόνια της ύπαρξης της η ένωση κατάφερε να φτάσει τα 100.000 μέλη, ενώ εξέδιδε και εφημερίδα με τιράζ 3.000 αντιτύπων.[3] Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό πολλών εξ αυτών των ενώσεων ήταν η επιδίωξη οργάνωσης των εργατών σε διευρυμένο γεωγραφικό επίπεδο, ακόμη και διεθνές.

Το 1838 η «Ένωση Εργατών του Λονδίνου» δημοσιοποίησε μια δέσμη αιτημάτων που είχαν την ονομασια «Χάρτης του Λαού» από την οποία πήραν και οι Χαρτιστές το όνομα τους.[4]

Τα αιτήματα αυτά ήταν:

  1. Γενικό εκλογικό δικαίωμα για όλους τους άντρες από το 21ο έτος της ηλικίας τους. Στο πρώτο σχέδιο του Χάρτη, είχε προβλεφτεί και το εκλογικό δικαίωμα των γυναικών, το οποίο σβήστηκε πάλι στη διάρκεια της συζήτησης. Δεν είχε φτάσει μέχρι εκεί η χειραφέτηση των γυναικών, ούτε στο νεαρό εργατικό κίνημα[27].
  2. Μυστική ψηφοφορία (εφαρμόστηκε το 1872).
  3. Πληρωμή επιδομάτων στους βουλευτές για να υπάρχει η δυνατότητα συμμετοχής ως βουλευτών στο Κοινοβούλιο και των απόρων εργατών (εφαρμόστηκε το 1911).
  4. Κατάργηση του κριτηρίου έγγειας ιδιοκτησίας για τους βουλευτές. Μέχρι τώρα ήταν εκλέξιμοι μόνο εκείνοι οι βουλευτές, που είχαν γαίες αξίας 300 λιρών (πολύ ψηλό ποσό εκείνη την εποχή. Μπορούμε να το συγκρίνουμε με 4.000 χρυσά Μάρκα, περίπου, στη γερμανική Αυτοκρατορία). (Το 1918 καταργήθηκε κάθε κριτήριο ιδιοκτησίας στο αγγλικό εκλογικό Δίκαιο).
  5. Καταμερισμός σε όμοιες εκλογικές περιφέρειες. Υπήρχαν εκλογικές περιφέρειες με ελάχιστους μονάχα κατοίκους ή και καθόλου, εκτός από τον ιδιοκτήτη της γης. Ηταν τα λεγόμενα «Rotten Boroughs» («σάπιες περιφέρειες»), που ωστόσο, μπορούσαν να εκλέξουν τον ίδιο αριθμό βουλευτών με τις πολυπληθείς συνοικίες της πόλης, ιδιαίτερα εκείνες στις οποίες βρίσκονταν συνωστισμένοι οι προλετάριοι. Υπήρχαν «εκλογικές περιφέρειες» οι οποίες βρίσκονταν στο πάτο της θάλασσας εξαιτίας της μετακίνησης των ακτών.

Ο ιδιοκτήτης της γης έκανε, την ημέρα των εκλογών, μια βόλτα με τη βάρκα για να ανταποκριθεί στο «εκλογικό καθήκον» του. (Το αίτημα αυτό έγινε διαδοχικά πράξη από το 1885 μέχρι το 1915).

  1. Ετήσιες βουλευτικές εκλογές. (Αυτό το φανερά μη-ρεαλιστικό αίτημα δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί).[5]

Τον Ιούλη του 1839 ο «Χάρτης του Λαού» υπογεγραμμένος από 1.200.000 ανθρώπους υποβλήθηκε στο κοινοβούλιο όπου και μετά από μερικές μέρες απορρίφθηκε. Αυτό οδήγησε σε εργατικές απεργίες την ίδια ημέρα (12 Ιούλη) οι οποίες πνίγηκαν στο αίμα από τις αρχές με 10 δολοφονίες εργατών και με συλλήψεις των ηγετών. Το 1840, μετά από την απελευθέρωση των φυλακισμένων Χαρτιστών, ιδρύθηκε ο «Εθνικός Συνεταιρισμός του Χάρτη», που αριθμούσε 40.000 μέλη (τα οποία πλήρωναν τακτικές συνδρομές) οργανωμένα σε 400 τοπικά τμήματα και θεωρήθηκε το πρώτο μαζικό προλεταριακό κόμμα.[6]

Τον Απρίλη του 1842 οι Χαρτιστές κατέθεσαν νέα αίτηση στο κοινοβούλιο που αυτή το φορά συνοδευόταν από 3.315.000 υπογραφές. Στην αίτηση αυτή συμπεριλαμβάνονταν και νέα αιτήματα για μείωση των φόρων και αύξηση των μισθών. Η δεύτερη αίτηση, όπως και μια Τρίτη που έγινε το 1848 απορρίφθηκαν.[7]

Μετά το 1848, τόσο για εξωτερικούς όσο και για εσωτερικούς λόγους (αντιπαράθεση στο εσωτερικό ανάμεσα σε ριζοσπαστικές και ρεφορμιστικές δυνάμεις) το κίνημα των Χαρτιστών παρήκμασε. Ορισμένοι από τους πρωτοπόρους Χαρτιστές συνδέθηκαν με τον Καρλ Μαρξ και τον Φρίντριχ Ένγκελς ενώ στον τύπο των χαρτιστών δημοσιεύθηκε η πρώτη αγγλική μετάφραση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου. Ο Λένιν χαρακτήρισε το κίνημα των Χαρτιστών ως την προτελευταία λέξη προς το μαρξισμό.[8]

Σε κάθε περίπτωση, η πάλη της εργατικής τάξης για οργανωμένη παρέμβαση στην πολιτική κάθε άλλο παρά σταμάτησε στους Χαρτιστές. Αντίθετα, τα επόμενα χρόνια αυτή η επιθυμία ατσαλώθηκε, και οδήγησε μάλιστα σε πρωτοφανείς στόχους, όπως αυτόν της κατάληψης ολόκληρης της εξουσίας. Φωτεινός σταθμός σε αυτήν την πορεία στάθηκε η Παρισινή Κομμούνα το 1871, ενώ η Οκτωβριανή επανάσταση έδειξε πως η σύσταση ενός εργατικού κράτους δεν αποτελεί ουτοπία. Οι μελλοντικοί αγώνες πρόκειται να αξιοποιήσουν όλη αυτή τη συσσωρευμένη πείρα, δυνατότερα, αποτελεσματικότερα και οριστικά.

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

 

 

 

[1] Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1918 – 1939, Α1 Τόμος, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2019, σελ. 56.

[2] https://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=5/9/2010&id=12462&pageNo=11

[3] https://www.komep.gr/2001-teyxos-3/gia-thn-politikh-organosh-ton-kommoyniston-sthn-istoria-a-meros

[4] Δοκίμιο Ιστορίας, ο.π, σελ. 56.

[5] https://www.komep.gr/2001-teyxos-3/gia-thn-politikh-organosh-ton-kommoyniston-sthn-istoria-a-meros

[6] Δοκίμιο Ιστορίας, ο.π, σελ. 57.

[7] Ο.π σελ. 57.

[8] Ο.π σελ. 57.

 

Women_Strike-New_York-1857

Ο καπιταλισμός ως σύστημα αλλοτριωτικό, επεμβαίνει σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας και διαστρέφει τα νοήματα για να μας τα παρουσιάσει μέσα από το δικό του πρίσμα. Αυτό συνήθως σημαίνει κυνισμός ή/και εμπορευματοποίηση ή/και συντήρηση ή/και εκμετάλλευση κλπ. Είναι φυσικό ότι από τον οδοστρωτήρα της αλλοτρίωσης δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν κάποιες επέτειοι που από στη ρίζα τους, από την ιστορία τους (και ακριβώς εξαιτίας της ιστορίας τους) αντιτάσσονται στο σύστημα το καπιταλιστικό.

Τα δυο πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα επετείων είναι αυτό της «Εργατικής Πρωτομαγιάς» (που στην πραγματικότητα είναι παγκόσμια ημέρα απεργίας) και της «Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας», αμφότερα συνδεδεμένα με αγώνες για την χειραφέτηση της ανθρωπότητας. Στην περίπτωση της Πρωτομαγιάς έχει γίνει προσπάθεια να σβηστεί από το μυαλό του κόσμου οποιαδήποτε σύνδεση με την απεργία του Σικάγο (και παράλληλα να κινηθεί η αγορά με αφορμή την άνοιξη τα λουλούδια την χασαποταβέρνα και τα καύσιμα των εξορμήσεων) και αντίστοιχα για την «Ημέρα της Γυναίκας»  να ξεθωριάσει η μνήμη των αγώνων  των εργατριών στην κλωστοϋφαντουργία το 1857  και όλοι οι μετέπειτα αγώνες (και παράλληλα να κινηθεί η αγορά, τα ανθοπωλεία, τα στριπτιτζάδικα, τα μπαρ κλπ).

Οι ημέρες μνήμης αυτές, στην αγωνιστική τους μορφή, είναι για τον καπιταλισμό ότι είναι για το διάολο το λιβάνι. Τούτος είναι και ο λόγος που η προσπάθεια μετάλλαξης τους από το κυρίαρχο σύστημα γίνεται συνειδητά. Για την «Ημέρας της Γυναίκας», ειδικότερα, η διαστρέβλωση είναι πολυεπίπεδη. Μπορεί, ας πούμε, να παρουσιάζεται η συγκεκριμένη μέρα ως φιέστα, που στην ακραία της μορφή καταλήγει στο στριπτιτζάδικο (σαν μια μέρα το χρόνο που οι γυναίκες «δικαιούνται» να ξεσαλώσουν στους ναούς τους σεξ ως πελάτες κι όχι ως εκθέματα). Υπάρχει όμως και η αγαπησιάρικη εκδοχή. Αυτή συνοψίζεται σε δηλώσεις όπως, «εγώ δεν θα μπορούσα να ζήσω χωρίς γυναίκες γιατί είναι η ομορφιά της ζωής», «εγώ δεν θα μπορούσα να ζήσω χωρίς γυναίκες γιατί είναι η έκφραση του έρωτα (δηλαδή τις γουστάρω επειδή μου κάθονται), «εγώ λατρεύω τις γυναίκες επειδή μας φροντίζουν καθημερινά και δε μας λείπει τίποτα (κοινώς, κάνουν τις δουλειές του σπιτιού αντί για εμάς). Τα παραπάνω δεν είναι από μόνα τους αρνητικά, είναι όμως αρνητικά μαζί με κάποια συμφραζόμενα που συνήθως συμπεριλαμβάνουν ή με κάποια άλλα που δεν συμπεριλαμβάνουν. Ας πούμε, η ξερή λατρεία της γυναίκας, αναφερόμενη στα εξωτερικά της χαρακτηριστικά (εξωτερική ομορφιά), μπορεί να συμβάλει στην αντικειμενοποίηση της. Ο θαυμασμός της γυναίκας για το ρόλο της ως δούλα του σπιτιού ενδέχεται να διαιωνίζει αυτή την ανισορροπία στη σχέση άνδρα και γυναίκας. Η εμμονή με τη σεξουαλική διάσταση, υποβαθμίζει την γυναίκα ως ολοκληρωμένο άνθρωπο. Αξίζει δε να σημειωθεί, ότι καμία από τις παραπάνω εκδηλώσεις θαυμασμού δεν εκφράζει κάποιου είδους πρόταγμα για την ανατροπή της αδικίας με βάση το φύλο η οποία ζει και βασιλεύει στα χρόνια μας.

Όσα όμως και να γράψω εδώ, δεν πρόκειται να περιγράψω τόσο καλά αυτό το χάσμα ανάμεσα στην αγωνιστική και στην «αγοραία» αντίληψη για την συγκεκριμένη ημέρα όσο τα δυο παρακάτω βίντεο. Στο ένα εμφανίζεται ο Αχ. Μπέος, ο δήμαρχος Βόλου, ενώ στο άλλο ο Κ. Πελετίδης (το βίντεο με τον Πελετίδη είναι από το 2018), ο δήμαρχος της Πάτρας, σε δηλώσεις με αφορμή την εν λόγω επέτειο.

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

Αρέσει σε %d bloggers: