Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Ακόμα ένα πακέτο

104121365_10158276437949194_8270350687495415857_n104413882_10158278456619194_9163386036327105514_n104438865_10158280368149194_926723874716018893_n106380763_10158325616684194_7523480605709896965_n106504741_10158328155589194_4312088829584667554_o106554976_10158332821404194_1631408767278890053_n107079671_10158327624279194_3738378377743299878_n107091213_10158327526169194_2664767898943597362_n107664232_10158334674059194_8628880962848003346_n107761898_10158346349849194_4352609160146060313_o107765613_10158347856339194_2753540017832886890_o

syntagma_pame_2

Πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό γύρω από το κατάπτυστο νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση, και αφορά ουσιαστικά την αυστηροποίηση της νομοθεσίας σχετικά με τις διαδηλώσεις. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτελεί ένα ακόμη όπλο στην οργανωμένη προσπάθεια των κυβερνήσεων των τελευταίων χρόνων (συντηρητικών και «προοδευτικών») που σκοπό έχει να περιορίσει όσο δυνατόν περισσότερο τις αντιδράσεις του κόσμου απέναντι στις αντιλαϊκές πολιτικές με αφορμή την προηγούμενη καπιταλιστική κρίση και την κρίση που πυροδότησε ο κορονοϊός. Στην ίδια κατεύθυνση άλλωστε κινιόταν και το νομοσχέδιο που απαιτούσε το 50%+1 επί του συνόλου των εγγεγραμμένων σε κάποιο σωματείο, προκειμένου να αποφασιστεί η διεξαγωγή απεργίας, το οποίο ήρθε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Οι αστικές κυβερνήσεις, αριστερές και δεξιές, προσπαθούν γενικότερα να περάσουν τέτοια νομοσχέδια κάτω από το χαλάκι έτσι ώστε να μην έχουν ισχυρές αντιδράσεις από τον λαϊκό παράγοντα. Αυτός είναι και ο λόγος που όταν είναι να ψηφιστούν, όλο και κάποιο σκάνδαλο του παρελθόντος θα έρθει στην επικαιρότητα και θα παιχτεί σε όλα τα media, προκειμένου να αποπροσανατολιστεί ο λαός (εσχάτως έχουμε την περίπτωση Καλογρίτσα), για να ξεχαστεί και αυτό με τη σειρά του μετά από καμιά δεκαριά μέρες. Άλλες φορές, τα αστικά κόμματα προσπαθούν να υποτιμήσουν την σπουδαιότητα αυτού που φέρνουν προς ψήφιση, θα θυμάστε ότι για το νομοσχέδιο σχετικά με τις απεργίες προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι όχι μόνο δεν αλλάζει κάτι ουσιαστικό, αλλά αντιθέτως, θα ενισχυθεί και ο συνδικαλισμός αφού όλο αυτό θα μεταφραστεί σε μεγαλύτερη συμμετοχή στις συνελεύσεις.

Χέρι χέρι με όλα τα παραπάνω, πηγαίνει και η λογική του να συνδικαλιζόμαστε από τα σπίτια μας, κάτι που επιδιώκουν όχι μόνο τα αστικά κόμματα αλλά και ο εργοδοτικός συνδικαλισμός. Γιατί να πρέπει να πάει ο άλλος στη συνέλευση, αφού μπορεί με τη βοήθεια της τεχνολογίας να πει τη γνώμη του με ένα κλικ… Να αποφεύγουμε και το σαματά βρε αδερφέ, να αφήσουμε και τους εκπροσώπους της ΓΣΕΕ να κάνουν τη δουλίτσα τους ανενόχλητοι. Το είπε πρόσφατα και ο Καψής (αν θυμάμαι καλά ήταν ο Καψής) σε εκπρόσωπο του ΚΚΕ, ότι υπάρχουν και άλλες μορφές διαμαρτυρίας πέραν των συλλαλητηρίων, όπως ας πούμε η διαμαρτυρία από τα ΜΚΔ (μέσα κοινωνικής δικτύωσης).

Όλοι αυτοί, θα ήθελαν ένα είδος [μη] κινήματος, το οποίο να μην ενοχλεί… πως λένε κάποιοι για τους γκέι ότι καλοί είναι αλλά να κρατάνε την προσωπική τους ζωή στο σπίτι τους, κάτι τέτοιο. Να μη βγαίνουμε στους δρόμους, να μην πηγαίνουμε στις συνελεύσεις, να μην είμαστε σε σωματείο, αλλά αν χρειαστεί, να παρακολουθούμε τις εξελίξεις από απόσταση (με ένα κλικ) και γενικά να κάνουμε ότι μπορούμε για να τους διευκολύνουμε σαν εργατικό κίνημα στο έργο τους που είναι να μας εξαφανίσουν, ή αν δεν μπορούν να μας εξαφανίσουν να κάνουν σαν να μην υπάρχουμε. «Ε μωρέ 20 άτομα δεν έχουν δικαίωμα να κλείνουν τους δρόμους»[1], λένε, γιατί κατά τα άλλα τις μαζικές διαδηλώσεις τις γουστάρουν, για αυτό τις πνίγουν στα χημικά, για αυτό και τις προβάλλουν μέρα νύχτα τα κανάλια. Από την πλευρά τους θα ήθελαν ένα κίνημα, συμβιβασμένο, να θεωρεί ότι τα δικά του συμφέροντα πάνε χέρι χέρι με τα συμφέροντα των αφεντικών και στις διεκδικήσεις του να είναι κάπως σαν λογοτεχνικός όμιλος… να αποτελούν δηλαδή φιλοσοφική συζήτηση για το θεαθήναι και να μην φεύγουν παραέξω.

Ευτυχώς στην χώρα μας υπάρχει το ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ που δεν τους κάνει τη χάρη και που με όλες του τις δυνάμεις αντιστέκεται, προβάλει τα σημαντικά ζητήματα και αγωνίζεται να συσπειρώσει τον λαό υπέρ των συμφερόντων του και απέναντι σε αυτούς που του πίνουν το αίμα. Ακόμα όμως και χωρίς το ΠΑΜΕ και το ΚΚΕ, με όσα μέτρα περιορισμού και καταστολής και αν εξοπλιστεί ένα αστικό κράτος, ο λαός του κάποια στιγμή θα εξεγερθεί χωρίς να υπολογίζει κανέναν δικτατορικό νόμο και κανέναν κανόνα περιορισμού της δίκαιης οργής του. Το βλέπουμε άλλωστε να συμβαίνει και στις ΗΠΑ τον τελευταίο καιρό, που παρόλη τη σκληρή καταστολή και τις δολοφονίες ο κόσμος συνεχίζει να βγαίνει στους δρόμους. Φυσικά και στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα και αλλού ο τελικός μας σκοπός απέχει ακόμη πολλά μίλια, όμως όσα εμπόδια και αν μας βάλουν, (και θα μας βάλουν γιατί αυτοί ξέρουν τη δύναμη μας καλύτερα από ότι την ξέρουμε εμείς) ένα ένα θα τα ξεπεράσουμε. Χρειάζεται μέχρι τότε υπομονή, επιμονή και εγρήγορσή, να λειώσουμε στην κυριολεξία τους πάτους των παπουτσιών μας.

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

[1] «Ταλαιπωρείται ο κόσμος», λένε, αλλά δεν τους απασχολεί και τόσο ότι οι δικές τους πολιτικές τον ταλαιπωρούν τον κόσμο χ 1000 σε κάθε έκφανση της ζωής του.

μεγάλα-βιομηχανικά-παράθυρα-στο-εργοστάσιο-δία-ζώνη-αποκλεισμού-του-143904736

Εντάξει μπορεί το υπόλοιπο να είναι ερείπιο αλλά τα τζάμια στην πένα

Ότι θυμάμαι χαίρομαι και εγώ, απλά το συγκεκριμένο αποτελεί ένα ζήτημα το οποίο έρχεται και ξαναέρχεται στο προσκήνιο από εξωκοινοβουλευτικούς, κυρίως, χώρους, αλλά και από οπαδούς της σοσιαλδημοκρατίας. Αναφέρομαι στην «αποσπασμένη» δήλωση της Αλέκας Παπαρήγα ότι στην επανάσταση δεν θα σπάσει ούτε ένα τζάμι, την οποία κάποιοι υπερεπαναστάτες του πληκτρολογίου την έχουν κάνει καραμέλα για να δείξουν τάχα ότι το ΚΚΕ είναι συμβιβασμένο. Η πάγια θέση του κόμματος, βέβαια, είναι ότι σκοπός της προλεταριακής επανάστασης είναι να πάρει τα μέσα παραγωγής και να τα κάνει κοινωνική ιδιοκτησία και όχι να τα καταστρέψει, και σε αυτό ακριβώς αναφέρονταν στην συγκεκριμένη της ομιλία η Γ.Γ. (10/2008). Όλο αυτό ως απάντηση στην λογική του μπάχαλου, που γίνεται αντιληπτό ως δείκτης επαναστατικότητας  στους χώρους τους οποίους προανέφερα.

Ας υποθέσουμε όμως, ότι η Αλέκα είναι ένα συμβιβασμένο ξεπουλητάρι που με τις δηλώσεις της αυτές προσπαθεί να προστατεύσει το αστικό κράτος, ήταν όμως και ο Λένιν ξεπουλητάρι;

Ενδεικτικά παραθέτω:

«…το κόμμα του προλεταριάτου πρέπει να καλεί τους αγρότες στην άμεση και αυτόβουλη πραγματοποίηση του αγροτικού μετασχηματισμού και στην άμεση δήμευση της γης των τσιφλικάδων με αποφάσεις των αγροτών βουλευτών κατά τόπους.

Εδώ έχει ιδιαίτερη σπουδαιότητα να επιμένουμε στην ανάγκη να αυξηθεί η παραγωγή τροφίμων για τους στρατιώτες του μετώπου και για τις πόλεις, και ότι είναι απόλυτα απαράδεκτη οποιαδήποτε ζημιά ή φθορά των ζώων, των εργαλείων, των μηχανών, των κτηρίων κτλ κτλ.»[1]

Ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματα του

Και για όσους ενδιαφέρονται η απομαγνητοφώνηση της ομιλίας εδώ

Το απόσπασμα που αποκόπηκε για να δημιουργηθούν οι όποιες εντυπώσεις εδώ

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

[1]  Β.Ι. Λένιν, Οι θέσεις του Απρίλη, εκδ. Σ.Ε Αθήνα 2013, σελ. 57.

Επειδή μαζεύτηκαν πάλι να κάνουμε μια ανεβαστική  για να τις διατηρήσουμε και εδώ ως backup.

97810970_10158185208689194_8756896738347843584_n98345435_10158197912234194_2433930672126033920_n98350658_10158201816914194_3581927257993641984_n98369360_10158197969769194_621504324899438592_n99355497_10158206787164194_280670215803502592_n100087512_10158206268674194_4061989037001408512_n100375905_10158219407469194_272696853831614464_n102554868_10158247469979194_1934989776889227581_n102613404_10158249085579194_4274021412132193771_n103140693_10158257531814194_2885444236541252364_o103384440_10158259333369194_8245706714324115115_n

 

Ως όρος το «No politica» έχει γίνει κυρίως γνωστός μέσα από τον αθλητισμό και χοντρικά εκφράζει την τάση να εξαφανιστούν οι όποιες πολιτικές αναφορές στα γήπεδα αλλά και στον χώρου του αθλητισμού και του πρωταθλητισμού γενικότερα. Οι θιασώτες της άποψης αυτής κρύβονται πίσω από το πρόσχημα της ουδετερότητας, για να μη γίνει, υποτίθεται, ο χώρος του αθλητισμού πεδίο πολιτικών αντιπαραθέσεων. Φυσικά ο αθλητισμός ήταν είναι και θα είναι συνδεδεμένος άμεσα με την πολιτική, όμως όσοι προωθούν το «No politica», δηλαδή μεταξύ άλλων πανίσχυροι οργανισμοί όπως η Uefa, θέλουν αυτό να γίνεται όσο το δυνατόν πιο ελεγχόμενα και με τους δικούς τους όρους. Βλέπετε το αθλητικό γεγονός ως εμπόρευμα, που αυτοί προωθούν, πρέπει να παρουσιάζεται αμόλυντο από τα προβλήματα και τις δυσκολίες της πραγματικής κοινωνίας, έτσι ώστε να αποτελεί ένα ασφαλές περιβάλλον για τους σπόνσορες και τους διαφημιστές.

Όσο και αν ο χώρος του αθλητισμού χρησιμοποιείται από τους ισχυρούς ως εργαλείο για να χειραγωγήσει τα πλήθη με «άρτο και θεάματα», ιστορικά, τα γήπεδα έχουν υπάρξει χώροι από τους οποίους ξεκίνησαν μεγάλοι κοινωνικοί αγώνες. Μπορούμε να βρούμε τέτοια παραδείγματα ακόμη και αν πάμε πολύ πίσω στην εποχή του Βυζαντίου και στη «Στάση του Νίκα», αλλά και πιο πρόσφατα, όπως είναι το λαμπρό παράδειγμα των παικτών του ναζιστοκρατούμενου Κίεβου που δεν συμμορφώθηκαν με τις υποδείξεις του κατακτητή και συνέτριψαν την ομάδα των Ναζί με συνέπεια οι κατακτητές να εκτελέσουν τους παίκτες της ομάδας. Με λίγα λόγια, υπάρχουν φορές που η μαχητικότητα των ανθρώπων περνά τα όποια στεγανά, ακόμη και σε τομείς οι οποίοι μοιάζουν να είναι πλήρως ελεγχόμενοι από την εκάστοτε άρχουσα τάξη.

Όμως το No politica δεν περιορίζεται μονάχα στον αθλητισμό, αντίθετα, είναι πολλές εκείνες οι δυνάμεις που προσπαθούν να το επιβάλλουν σχεδόν παντού. Ακούμε για κατάργηση των παρατάξεων στα πανεπιστήμια, βιώνουμε την τρομοκρατία ενάντια στον συνδικαλισμό σε χώρους δουλειάς, αντιμετωπίζουμε την «μακριά από κόμματα και πολιτικές» αντίληψη των ξεπουλημένων – δήθεν ανεξάρτητων- συνδικαλιστικών παρατάξεων και σωματείων, βλέπουμε να γίνονται σκληρές προσπάθειες απαγόρευσης ή περιορισμού των διαδηλώσεων κ.α. Αντίστοιχα, τα περισσότερα μέσα μαζικής ενημέρωσης πίνουν νερό στο όνομα της πολιτικής ουδετερότητας, έστω και αν κάθε άλλο από ουδέτερα είναι, ενώ είναι ελάχιστα εκείνα που δεν κρύβουν όχι την κομματική τους αλλά έστω και την ιδεολογική τους ταυτότητα. Το φοβερό είναι, ότι ακόμη και τα ίδια τα κόμματα προωθούν ως ένα βαθμό τη λογική του No politica με εμφατικό τρόπο, ειδικότερα όταν αναφέρονται στο παρελθόν. Και έτσι, για πολλά από τα αστικά κόμματα, η ορθή ανάγνωση του ελληνικού εμφυλίου ή η αναφορά στη δολοφονία Λαμπράκη ταΐζει τα «εμφύλια μίση» για αυτό καλύτερα θα ήταν αν στρογγυλεύαμε λίγο τις αιχμές της ιστορίας ή αν κάναμε σαν να μην υπάρχουν.

Όλη αυτή η απέχθεια απέναντι στην πολιτική στράτευση, όλη αυτή η ώθηση προς το «No politica» τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα κρύβει από πίσω της την ανάγκη της εκάστοτε άρχουσας τάξης να κρατηθεί η «κοινωνική ειρήνη». Και με τον ωραιοποιημένο όρο αυτό, εξασφαλίζεται η συνέχιση της εκμετάλλευσης (εκτός και αν ζούμε σε κοινωνίες που δεν υπάρχει οργανωμένη εκμετάλλευση) αφού ο κόσμος θα μένει μακριά από οποιαδήποτε πολιτικά προτάγματα δεν μπορεί η άρχουσα τάξη να ελέγξει η να διαχειριστεί. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη Eurovision η οποία τηρεί το no politica κατά περίπτωση, ενω επιτρέπει μια χαρά τους πολιτικούς στίχους όταν αυτοίεξυπηρετούν την κυρίαρχη ιδεολογία. Δεν θέλω όμως να επεκταθώ σε αυτήν την κατεύθυνση αλλά να αναφερθώ σε ένα πιο συγκεκριμένο παράδειγμα, το οποίο έγινε αφορμή να γράψω και το παρόν άρθρο.

Ήμουν μέλος της επίσημης ομάδας στο Facebook του Playstation στην Ελλάδα ύστερα από πρόταση φίλου που αποδέχθηκα προκειμένου να χαζεύω που και που διάφορες δημοσιεύσεις σχετικές με το gaming. Αυτές τις μέρες, με αφορμή την δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από αστυνομικούς στις ΗΠΑ και τις αντιδράσεις μεγάλου μέρους του αμερικάνικου λαού, πολλές εταιρίες, μεταξύ αυτών και η Sony, έχουν –για λόγους μάρκετινγκ – πάρει θέση απέναντι στο γεγονός. Φυσικό είναι να υπάρχουν και ανάλογες δημοσιεύσεις στην εν λόγω ομάδα. Το να ποστάρεις λοιπόν ένα ξερό  «black lives matter»  στη συγκεκριμένη ομάδα, ειδικά όταν αυτό προέρχεται από screenshot μεγάλης εταιρίας παραγωγής αθλητικών παιχνιδιών, δεν είναι πρόβλημα για τους διαχειριστές της ομάδας. Πρόβλημα είναι να γίνει διάλογος από κάτω και να αντιπαρατεθούν τα μέλη της ομάδας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα, τότε τα σχόλια σβήνονται και η ανάρτηση κατεβαίνει με πρόσχημα το ότι εδώ δεν μιλάμε για πολιτική. Και δεν έχουμε την περίπτωση υβριστικών σχολίων ούτε σχολίων εκτός θέματος, έτσι ώστε να δοθεί η αφορμή για moderation, αλλά για σχόλια που ήταν αρκετά ψύχραιμα για το είδος της συζήτησης και στην πλειοψηφία τους να είναι σχετικά με την αρχική ανάρτηση. Μακάρι να είχε αυτήν την τακτική μόνο η Sony, όμως την υιοθετούν όλες οι εταιρίες όπως είναι φυσικό… διότι, καλός ο Φλόιντ για να διαφημιστούμε μέσω αυτού, κακός όταν γίνεται αφορμή να πάμε λίγο και στην ουσία. Και την αντίληψη αυτή δεν την έχουν μόνο οι εταιρίες κολοσσοί στις σελίδες τους στο Facebook, αλλά και πολλές άλλες χομπίστικες σελίδες ακολουθούν την ίδια πολιτική No politica όταν σε πείσμα όλων ο πραγματικός κόσμος εισβάλει και τους χαλάει τη γαλήνια ατμόσφαιρα. Θυμάμαι πριν χρόνια που έγραφα σε ένα ηλεκτρονικό περιοδικό για gaming  μου είχαν λογοκρίνει ένα άρθρο που αναφέρονταν στην προπαγάνδα στα video games, με τη λογική ότι δεν μιλάμε εδώ για πολιτική, κάτι που έγινε αιτία από πλευράς μου να μην τους ξαναστείλω άρθρο. Δεν είναι φυσικά ούτε εφικτό ούτε θεμμιτό να μετατραπούν όλες οι σελίδες σε πεδία πολιτικών αντιπαραθέσεων, όμως, αφού και εσύ ως σελίδα για τον α ή β λόγο αναφέρεσαι σε ένα ζήτημα τόσο μεγάλο, γιατί απαγορεύεις από κάτω τον πολιτισμένο πολιτικό διάλογο;[1]

Αυτό που εγώ ονομάζω «λογοκρισία του ενός κλικ», δηλαδή να κατεβάζουν μια δημοσίευση και χιλιάδες σχόλια με ένα απλό κλικ οι εκάστοτε Moderators, είναι κάτι που θα πρέπει να μας απασχολήσει πολύ στο μέλλον. Και όλο αυτό δεν αφορά μόνο μικρότερες ή μεγαλύτερες ομάδες στο Facebook αλλά και την ίδια την πολιτική του Facebook, του YouTube, του Twitch και άλλων μαζικών μέσων τα οποία μας δίνουν την ψευδαίσθηση της ελευθερίας της έκφρασης ενώ με χιλιάδες τρόπους παρεμβαίνουν και λογοκρίνουν την υποτιθέμενη αυτή ελεύθερη έκφραση. Μπορούν να κλείσουν σχόλια, να κατεβάσουν βίντεο, να αφαιρέσουν οτιδήποτε, να θάψουν αυτό που δεν θέλουν, να προωθήσουν αυτό που θέλουν κλπ. Ως αφορμή μπορεί να βρουν οτιδήποτε, από το No politica μέχρι και αυτό που σύμφωνα με τη δική τους αντίληψη(ως πολυεθνικές, αλλά και ως δασκαλεμένοι moderators), δεν κρίνεται πολιτικά ορθό ή θεωρούν προσβλητικό για τη μια ή την άλλη ομάδα. καθορίζοντας έτσι σε μεγάλο βαθμό το ύφος, το περιεχόμενο και το είδος του δημόσιου διαλόγου όχι μόνο εντός αλλά και εκτός Internet. Καλό θα ήταν λοιπόν να έχουμε υπόψη μας τα όρια αυτού του μέσου που καθημερινά χρησιμοποιούμε και να μην τρέφουμε αυταπάτες σχετικά με το πόσο ελεύθερο είναι στα πλαίσια μιας ευρύτερης καπιταλιστικής κοινωνίας. Πόσο μάλλον όταν οι κυρίαρχες πλατφόρμες που χρησιμοποιοεί η συντριπτική πλειοψηφία των χρηστών βρίσκονται πάντα σε απόσταση ενός κλικ από το να μας φιμώσουν.

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)


[1] Για παράδειγμα η Sony ανέβαλε μεγάλη της παρουσίαση για το PS5 με αιτιολογία ότι τώρα πρέπει να ακουστούν πολύ πιο σημαντικά πράγματα (εννοώντας την υπόθεση της αστυνομικής βίας απέναντι στους μαύρους). Φυσικά όλοι καταλαβαίνουμε ότι η Sony δεν το έκανε από την καλή της την καρδία, αλλά επειδή γνωρίζει ότι η παρουσίαση αυτή δεν θα πάρει την προβολή που θα ήθελε η εταιρία αν πραγματοποιηθεί τη στιγμή που στις ΗΠΑ γίνεται χαμός και επ’ ευκαιρία είπε να πουλήσει και λίγο ανθρωπισμό.

Επειδή μαζεύτηκαν πολλές, και για να τις εχω σε αρχείο ανεβάζω και δεύτερο πάκο

95852564_10158149574384194_1420271463457357824_n95864683_10158148919814194_2630358579047038976_n96042982_10158165348619194_5509910834190483456_n96267659_10158148646429194_4590499885354057728_n96418866_10158165511274194_591074412887801856_n96512499_10158172966034194_8759494068280492032_n96529812_10158166241299194_8409441928575188992_n96551115_10158165323489194_5472336789542797312_n96553879_10158165774984194_211748690920996864_n96597957_10158180064309194_2623944990283268096_n96860404_10158184017074194_5916319232651427840_n97036591_10158174984864194_1805761116328951808_n95608394_10158148813319194_1338263856123740160_n

Έχω και άρθρο στα σκαριά, πιστεύω θα το έχω ολοκληρώσει ως τις αρχές της επόμενης εβδομάδας.

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

Ανεβάζω ως δημοσίευση μια σειρά απο γελοιογραφίες που έφτιαξα την περίοδο της καραντίνας για να μην χαθούν. Εννοείται οι προσπάθειες είναι ερασιτεχνικές ενώ η μη ύπαρξη σκάνερ και απαραίτητου εξοπλισμού γραφικής ύλης (ειδικά στην αρχή) προσθέτουν ακόμη παραπάνω στην προχειρότητα. Σιγά σιγά θα λύσω το ζήτημα του εξοπλισμού και ελπίζω σε καλύτερο αποτέλεσμα.

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

91409969_10158022772119194_5927209998403764224_n91794719_10158042053199194_5608930459091206144_o91844396_10158042450604194_2692597628738207744_n91888362_10158045847774194_6388858307720773632_n92341505_10158060779369194_5068016398022737920_o92434804_10158061271859194_2200757683605209088_o92641221_10158061187209194_4697971318698541056_o92812383_10158071753124194_3065460846558707712_o94882764_10158102859224194_4620838284497518592_n94889399_10158132304849194_2521902855162429440_n95014767_10158132033159194_3321215450271973376_n95125774_10158130703609194_515653262456651776_n95196704_10158141205849194_3301107822141374464_n95303712_10158132195954194_2968005959848296448_n95335872_10158132093649194_4582795676097708032_n95577771_10158131110674194_4183391269784911872_n

 

3freddy-krueger

Ποιός Τζέισον και ποιός Μάγιερς, για εμένα πάντα ο άρχοντας ήταν ο Φρέντι

Είχα τάξει πριν από περίπου ένα μήνα (ή ένα μήνα και κάτι) ότι θα έγραφα άρθρο σχετικό με τις ταινίες τρόμου του χθες και του σήμερα, κάνοντας μερικές συγκρίσεις και αναγωγές σε ευρύτερα κοινωνικά φαινόμενα. Τότε είχα σκοπό να γράψω άμεσα το άρθρο αλλά ήρθε ο κορονοϊός[1] και μας άλλαξε την καθημερινότητα. Σε κάθε περίπτωση, έφτασε το πλήρωμα του χρόνου να γίνει και αυτό, έστω και καθυστερημένα.

Κεντρικό μου επιχείρημα είναι ότι το περιεχόμενο της τέχνης που παράγει μια εποχή φέρει μέσα του και το στίγμα της συγκεκριμένης εποχής. Το γνωρίζω ότι δεν λέω κάτι νέο, αποκτά όμως ενδιαφέρον να το δούμε αυτό και στην πράξη, ειδικότερα μέσα από την βιομηχανία ταινιών τρόμου. Θα περιοριστώ στις δεκαετίες από το 70 μέχρι και σήμερα κατά κύριο λόγο επειδή για αυτήν την περίοδο έχω καλύτερη εικόνα.

Γενικότερα, οι ταινίες τρόμου, και κυρίως οι αμερικάνικες, είναι στο κύριο μέρος τους υποπροϊόντα αυτού που αποκαλούμε «Pop κουλτούρα», και με την ιδιότητα τους αυτή, θα λέγαμε ότι αντανακλούν αρχικά (και συνειδητά) σε ένα επιφανειακό επίπεδο διάφορες τάσεις και καταστάσεις της εποχής τους. Στις ταινίες του 70 και του 80, για παράδειγμα, βλέπουμε να αποτυπώνονται διάφορες ηθικές αξίες, οι οποίες θα λέγαμε ότι εκείνη την εποχή βρίσκονταν υπό απειλή. Έτσι, σε φιλμ όπως η σειρά «Παρασκευή και 13», το αν θα επιβιώσει ή όχι κάποιος ήρωας, ήταν αρνητικά συσχετισμένο με το αν θα έκανε σεξ, αν θα έπαιρνε ναρκωτικά κλπ. Συνήθως αυτοί που επιβίωναν στο τέλος ήταν οι πιο ακέραιοι χαρακτήρες και στην περίπτωση των γυναικών οι παρθένες. Η ηθική αυτή αντιστοιχούσε, θα λέγαμε, σε συντηρητικά πρότυπα. Τα πρότυπα αυτά πιθανόν αρχικά να εισήχθησαν για ηθικοπλαστικούς λόγους[2], αργότερα όμως σχηματοποιήθηκαν ως τύπος αφήγησης και συνέχισαν να αναπαράγονται ως είχαν για αρκετά χρόνια. Όταν πια τα ήθη άλλαξαν τόσο πολύ και ανεπιστρεπτί, ο τύπος αυτός είτε προσπεράστηκε είτε διατηρήθηκε, εις γνώση των δημιουργών, σαν καρικατούρα πια. Υπάρχουν σήμερα μια σειρά από μέτα – ταινίες, οι οποίες παίρνουν τα σχήματα αυτά του παρελθόντος και τα αντιστρέφουν επίτηδες. Έτσι έχουμε την «παρθένα»  ή το «καλό παιδί» να ανατρέπουν τον παραδοσιακό τους ρόλο και να είναι αυτοί τελικά οι δολοφόνοι(δεν θέλω να αναφερθώ σε συγκεκριμένες ταινίες για να μη δώσω spoilers).

Αυτό δεν σημαίνει ότι στο σύγχρονο κινηματογράφο τρόμου έχουν εξαλειφθεί τα ηθικοπλαστικά στοιχεία. Όμως, οι σχετικά προστατευμένοι χαρακτήρες στις τωρινές ταινίες, αυτοί που παρουσιάζονται ως πιο ηθικά ακέραιοι, είναι οι μειονότητες. Αυτό έχει να κάνει με την ηθική, κυρίως των δημοκρατικών της Αμερικής, οι οποίοι έχουν τον πρώτο λόγο στο Hollywood. Πάντως, θα λέγαμε ότι οι χαρακτήρες αυτοί (ιδιαίτερα οι γκέι), κυρίως εισάγονται σε υποστηρικτικούς ρόλους, ως οι κολλητοί του πρωταγωνιστή/τριας, και λιγότερο σε ρόλο κύριου χαρακτήρα (οι μαύροι έχουν κάποιες πιθανότητες να είναι και πρωταγωνιστές).

Κάπου εδώ θέλω να κάνω μια παρένθεση για να προβάλλω ένα φαινόμενο που έχω παρατηρήσει τόσο στον κινηματογράφο όσο και στις σειρές, αλλά και στα video games, σχετικά με τις μειονότητες. Θεωρώ ότι το πώς αυτά τα μέσα διαχειρίστηκαν τις μειονότητες έχει περάσει από τρεις κύριες φάσεις, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές ανάλογα το μέσο και ανάλογα την μειονότητα. Πρώτη έρχεται η φάση της «κακομεταχείρισης», δείτε για παράδειγμα τις παλιές ταινίες γουέστερν όπου οι ινδιάνοι παρουσιάζονται σαν διάβολοι, απολίτιστοι, άγριοι, βίαιοι. Η δεύτερη φάση είναι θα λέγαμε η «απολογητική», εκεί η εκάστοτε μειονότητα εξιδανικεύεται, παρουσιάζεται σαν πρότυπο, σπάνια είναι ο κακός της ταινίας, του κόμικ ή του βιντεοπαιχνιδιού μέρος κάποιας μειονότητας. Είναι λες και οι δημιουργοί απολογούνται μέσω των έργων τους για τις αδικίες που έχουν υποστεί οι εκάστοτε πληθυσμιακές ομάδες. Εδώ σαν παράδειγμα έχουμε το χορεύοντας με τους λύκους. Και η Τρίτη φάση, που σε πολλές περιπτώσεις είναι ακόμη ζητούμενη, είναι η φάση της «ωριμότητας» κατά την οποία μειονότητες, όπως είναι για παράδειγμα οι μαύροι, δεν θα παίζουν «ειδικούς ρόλους» φορτισμένους ιδεολογικά επειδή ακριβώς είναι μαύροι. Λέω ότι η Τρίτη φάση είναι ακόμη ζητούμενη,  επειδή όσο δεν υπάρχει ουσιαστική εξίσωση στην πραγματική κοινωνία δεν μπορεί να υπάρχει ουσιαστική εξίσωση και στον κινηματογράφο παρά μόνο ως αίτημα.

Pinhead-Hellraiser1

Hellraiser, μπροστά από την εποχή του

Συνεχίζοντας από παραπάνω…

Τα όσα περιγράψαμε πιο πάνω έχουν να κάνουν με συνειδητές επιλογές των δημιουργών ή των παραγωγών των ταινιών τρόμου, τα χαρακτηριστικά κάθε εποχής όμως εισάγονται στις μορφές τέχνης και με μη συνειδητό τρόπο. Μια μεγάλη μετατόπιση που προσωπικά έχω παρατηρήσει ανάμεσα στις ταινίες τρόμου του χθες και του σήμερα, είναι ότι οι τωρινές, ολοένα και περισσότερο από ότι παλιότερα έχουν τραγική κατάληξη. Στις σύγχρονες ταινίες τρόμου το happy end είναι μεγάλο ζητούμενο, όχι ότι δεν υπάρχουν τέτοιες ταινιες, όμως αποτελούν την μειοψηφία. Παλιότερα, στην συντριπτική πλειοψηφία των ταινιών, το κακό έχανε. Μπορεί να πει κάποιος ότι το κακό κάθε φορά επανέρχονταν μέσω των sequel (η νύχτα με τις μάσκες, Παρασκευή και 13, εφιάλτης στο δρόμο με τις λεύκες, κ.α.). Αυτό είναι αλήθεια, όσο η εκάστοτε ταινία πουλούσε θα είχε τις συνέχειες της και ο δολοφόνος θα εμφανίζονταν ξανά. Κάθε φορά στο τέλος όμως, οι ήρωες με τις όποιες απώλειες τους, θριάμβευαν. Έστω και αν το τελευταίο δευτερόλεπτο πριν κλείσει η ταινία μας έδινε υπόσχεση για συνέχεια είτε με ένα χέρι να πετάγεται από τον τάφο είτε με ένα μάτι να ανοίγει κλπ.

Μεγάλη ώθηση προς αυτήν την κατεύθυνση (της άρνησης του ευχάριστου τέλους) σίγουρα δόθηκε με την υιοθέτηση από τα αμερικάνικα στούντιο διάφορων ταινιών του ασιατικού κινηματογράφου τρόμου, όπως είναι το Ring, το Ju on, το old boy και άλλα. . Εκτός από τα καθαρά remakes, υπήρξαν και «πρωτότυπες» παραγωγές που εντάχθηκαν σε αυτό το είδος ταινιών, καθαρά επηρεασμένων από τον ασιατικό κινηματογράφο, όπως είναι για παράδειγμα το truth or dare (Στο σύνολο τους όλες αυτές οι ταινίες, διασκευές ή επιροές, πρέπει να ομολογήσω ότι ήταν κατώτερες από τα πρωτότυπα). Υπάρχουν όμως και «καθαρά» χολιγουντιανές ταινίες με δυσοίωνα τέλη όπως είναι για παράδειγμα το [εξαιρετικό] cabin in the woods, αν και αυτό θα λέγαμε παίρνει στοιχεία από όλο το σινεμά τρόμου μέχρι σήμερα χωρίς όμως να είναι αντιγραφή. Οι ταινίες αυτές, κατά κανόνα, τελείωναν δραματικά, όχι με κάθαρση, όχι με επιβολή του καλού πάνω στο κακό αλλά το αντίστροφο. Ακόμα ένα χαρακτηριστικό των ταινιών αυτών είναι ότι το κακό δεν είναι ακριβώς προσωποποιημένο, αλλά, ακόμη και αν δανείζεται διάφορα πρόσωπα, αποτελεί περισσότερο μια δύναμη παρά ένα πρόσωπο.

Ring

Αν και έγινε αιτία να βλέπουμε από ενα σημείο και πέρα παραλλαγές του ίδιου πράγματος, αποτελεί ταινία σταθμό.

Θέλω να πω όμως δυο πραγματάκια πάνω στο ζήτημα του «απρόσωπου κακού». Το απρόσωπο κακό στις ταινίες τρόμου έρχεται ως μέρος μιας μεγάλης δύναμης την οποία ούτε να την κατανοήσουμε μπορούμε ούτε να την αντιμετωπίσουμε. Στις ταινίες ring, οι πρωταγωνιστές συχνά νομίζουν ότι βρίσκουν τον τρόπο να κατανοήσουν το κακό και να του ξεφύγουν, όμως κάθε φορά αποδεικνύεται ότι η ανθρώπινη τους λογική αποτυγχάνει, και μάλλον αδυνατεί γενικότερα να το συλλάβει, αφού είναι κάτι εντελώς εξώκοσμο. Φυσικά, αυτό το στοιχείο υπάρχει και σε παλιότερες ταινίες (βλέπε εξορκιστής, hellraiser[3]), ενώ εισήχθη εμφατικά στη λογοτεχνία μέσα από τον «κοσμικό τρόμο» των ιστοριών του H.P. Lovecraft. Όμως στον σύγχρονο κινηματογράφο τρόμου το συναντάμε όλο και πιο τακτικά, είναι πλέον mainstream κατάσταση.

Αυτό που θέλω να πω [τελικά] είναι ότι οι παραπάνω «τύποι» (ας τους πούμε έτσι) αφηγήσεων που αναδείχθηκαν στον σύγχρονο κινηματογράφο τρόμου ως κύριες μορφές, και που υπό αυτήν την έννοια τον διαφοροποιούν από τον κινηματογράφο του 70 και του 80, αντανακλούν πραγματικά αδιέξοδα των σύγχρονων κοινωνιών.  Η κοινωνία του 70 και του 80, αλλά και του 90, διακατέχονταν από μια γενικότερη αισιοδοξία για το μέλλον. Επιπλέον, υπήρχαν κάποια πιο ξεκάθαρα πρότυπα για τους ανθρώπους όσον αφορά το ποιοι ήταν, που ήθελαν να πάνε, τι εμπόδια είχαν να αντιμετωπίσουν κ.α. Μπορεί οι βεβαιότητες αυτές να ήταν απατηλές, υπήρχαν όμως αδιαμφισβήτητα σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι σήμερα. Ο εχθρός, στο ευρύ ιδεολογικό επίπεδο είχε και πρόσωπο, για τους μισούς ήταν ο κομμουνισμός, για τους άλλους μισούς ο καπιταλισμός, κάθε πλευρά πίστευε (ή τέλος πάντων ωθούνταν να πιστεύει) με αισιοδοξία ότι το μέλλον βρισκόταν στην επικράτηση του από εδώ ή του από εκεί. Στο συμβολικό επίπεδο, λοιπόν, το καλό ήταν κάτι πιο συγκεκριμένο, το κακό κάτι πιο συγκεκριμένο, και όλο αυτό το βλέπαμε να εκφράζεται με έναν πιο σαφή τρόπο στην pop κουλτούρα της εποχής, κατ’ επέκταση και στο σινεμά τρόμου.

 

Το σύγχρονο ανθρώπινο υποκείμενο, στις κοινωνίες μέσα στις οποίες ζει, δεν έχει πια τόσο πολλές βεβαιότητες ότι η ζωή του θα εξελιχθεί ομαλά προς μια σταθερή ασφαλή πορεία. Η κατάρρευση των διπόλων, με την [προς το παρόν τουλάχιστον] επικράτηση του καπιταλισμού, μάλλον μας δημιουργεί περισσότερη ανησυχία από ότι πριν, ακόμη και από την περίοδο του ψυχρού πολέμου. Η λογική του ότι δεν υπάρχει εναλλακτική, ειδικότερα όταν βιώνεις τη σκληρότητα και την απάθεια του σύγχρονου κόσμου, σε ένα παραγωγικό σύστημα που σαπίζει, είναι απόλυτα συμβατή με τα δυσοίωνα τέλη των ταινιών τρόμου της εποχής μας. Η τεράστια υπαρξιακή αβεβαιότητα, ο εχθρός που πλέον δεν προβάλλεται ως κάτι προσωποποιημένο (ο καπιταλισμός δεν θα προσωποποιήσει τον εαυτό του από μόνος του) αλλά είναι κάτι που σίγουρα μας εναντιώνεται και ταυτόχρονα δεν μπορούμε να το δείξουμε με το δάχτυλο, δένουν απόλυτα με το άμορφο και ακατανόητο κακό των σύγχρονων ταινιών τρόμου.[4] Τα στοιχειά αυτά, εισβάλλουν στον σύγχρονο κινηματογράφο τρόμου όχι πάντα με τρόπο συνειδητό και επικρατούν σχεδόν οργανικά, ακριβώς επειδή αντανακλούν μαζικά και κυρίαρχα φαινόμενα της εποχής μας.

The_Cabin_in_the_Woods_(2012)_theatrical_poster

Από τις καλύτερες σύγχρονες ταινίες τρόμου.

Τέλος, να πούμε ότι ο σύγχρονος κινηματογράφος τρόμου δείχνει να βρίκσεται σε μια περίοδο ανακύκλωσης των ίδιων και των ίδιων στοιχείων και φορμών, έχοντας σπάνια κάτι ενδιαφέρον να δείξει τουλάχιστον από την εποχή του «μπασταρδέματος¨του με τον ασιατικό. Ακόμη και αυτή η ανακύκλωση σπάνια γίνεται με ενδιαφέροντα τρόπο και μάλλον τις περισσότερες των περιπτώσεων δείχνει να ακολουθεί μηχανικά την μια ή την άλλη συνταγή. (εδώ σχετικό παλιότερο μου άρθρο) Δεν αμφιβάλω ότι θα βρεί στοιχεία για να ανατροφοδοτηθεί, ελπίζω όμως να αντανακλούν μια καλύτερη πραγματικότητα.

 

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

 

[1] Ενδιαφέρον ότι τη λέξη δεν την αναγνωρίζει το office 2013, αθώες εποχές τότεJ

[2] Μπορεί όμως και προκειμένου να «ξεπλύνουν» την βία που παρουσίαζαν η οποία φάνταζε ακραία για την εποχή.

[3] Αν και τα hellraiser τα θεωρώ ως ταινίες τομή προς τον κινηματογράφο του σήμερα.

[4] Ή όπως αναφέρει και ο Πάνος Ζάχαρης ως καλεσμένος στο 4ο Podcast της ΚΝΕ, όλο αυτό αντανακλάται ξεκάθαρα και στην επιστημονική φαντασία της εποχής μας. Όπου αντίθετα με παλιότερες εποχές (Ιούλιος Βερν, Ασίμοφ) στις οποίες οι παραμυθάδες ήταν και οραματιστές, σήμερα έχουμε όλο και περισσότερο την ανάδειξη ενός δυστοπικού μέλλοντος μέσα από τη φαντασία των δημιουργών.

Αδράνεια

39251176395_079a485273_b

Αδράνεια

Άλλαξε ροή το ποτάμι, κι εσύ που νόμιζες ότι ταξιδεύει πάντα προς τη θάλασσα, τώρα μπορεί ποτέ  να μην τη φτάσεις

Έπλεες τόσο καιρό σύμφωνα με το ρεύμα, τα κουπιά δεν σου είχαν χρειαστεί για αυτό τα πέταξες, τα πανιά δεν σου είχαν χρειαστεί για αυτό δεν ασχολήθηκες να τα μπαλώσεις

Τώρα, το πλεούμενο σου είναι απλά ενα κούτσουρο και αναρωτιέσαι αμα πρέπει να βλαστημήσεις τις νύμφες που σε καταράστηκαν ή να τις παρακαλέσεις να πάρουν πίσω το ξόρκι

Ή έστω αν πρέπει, να κολυμπήσεις στα παγωμένα νερά, να βγείς στην όχθη και από εκεί να περπατήσεις, τώρα, πριν σε πάει το ρεύμα πιο πίσω και από εκεί που ξεκίνησες

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

Το πρώτο μέρος εδώ

Τεχνικές απομόνωσης των εργαζομένων

 

Ακόμη και ο καπιταλισμός δεν μπορεί να αρνηθεί την συλλογική φύση της εργασίας, οι μεγάλες εταιρίες που απασχολούν χιλιάδες εργαζόμενους θέλουν η εργασία τους να είναι όσο το δυνατόν καλύτερα συντονισμένη ως προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καπιταλιστές θέλουν οι εργαζόμενοι να έχουν συλλογική συνείδηση, εκτός και αν αυτή η «συλλογική συνείδηση» είναι προσανατολισμένη καθαρά στους στόχους της επιχείρησης. Όσον αφορά την καλλιέργεια αισθήματος εργατικής αλληλεγγύης ειναι κάτι που οι εταιρίες το αποφεύγουν όσο ο διάβολος το λιβάνι για αυτό και παίρνουν τα μέτρα τους.

Ένας τρόπος για να σαμποτάρεις την αλληλεγγύη είναι μέσω της ανάπτυξης του ανταγωνισμού ανάμεσα στους εργαζόμενους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους, είτε μέσω ατομικών αξιολογήσεων, είτε μέσω επιβραβεύσεων αυτών που υπερκαλύπτουν τους στόχους, είτε με συμβολικά δωράκια  κλπ. Συχνά, ο ανταγωνισμός αυτός αναπτύσσεται και ανάμεσα σε διαφορετικά τμήματα της επιχείρησης. Το αποτέλεσμα είναι διπλό, από τη μια αυξάνεις την παραγωγικότητα και εντατικοποιείς την εργασία χρησιμοποιώντας το καρότο της επιβράβευσης ή το μαστίγιο της τιμωρίας ανάλογα με την επίδοση, και από την άλλη καταφέρνεις να σαμποτάρεις τις τυχόν ταξικές σχέσεις που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν ανάμεσα στους εργαζόμενους οι οποίες θα ήταν προβληματικές για την εταιρία.

1-2

Ακόμη ένας τρόπος, να επιτευχθεί αυτός ο «κατακερματισμός» είναι ο πληθωριστική πολιτική στους τίτλους των εργαζομένων. Οργανικά εννοείται ότι μια οποιαδήποτε επιχείρηση χρειάζεται να έχει διευθυντικό προσωπικό, υποδιευθυντές, τομεάρχες, προσωπάρχες κλπ κλπ κλπ. Όταν όμως δημιουργείς ένα τεράστιο αριθμό, αμφιβόλου αναγκαιότητας, τίτλων τους οποίους αποδίδεις στους εργαζόμενους, το κάνεις περισσότερο για να τους διασπάσεις, παρά για λειτουργικούς λόγους. Αποτέλεσμα όλου αυτού είναι συχνά σε μια εταιρία να έχεις περισσότερους directors of [something] παρά «απλούς» εργαζόμενους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αλυσίδες fast food όπου μεγάλο μέρος του προσωπικού που εργάζεται σε αυτές, αν και έχει τον τίτλο του υπεύθυνου κάτι ή του (υπο)διευθυντή κάτι, τηγανίζει και αυτός πατάτες, τελικά, όπως και τους υπόλοιπους.

Υπάρχουν όμως και άλλες τεχνικές που αποσκοπούν στην περιχαράκωση της συνείδησης των εργαζομένων στους σύγχρονους εργασιακούς χώρους που έχουν πιο «φυσικό» χαρακτήρα. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι οι εργασιακοί χώροι που κάνουν τη χρήση cubicles (κελιών, όπως φαίνεται και στη φωτογραφία) τα οποία άρχισαν να γίνονται δημοφιλή από τη δεκαετία του 70.[1] Η φιλοσοφία των cubicles ταίριαξε απόλυτα με την εισαγωγή των προσωπικών υπολογιστών στις σύγχρονες επιχειρήσεις. Με την «αρχιτεκτονική» αυτή η εταιρίες βρήκαν έναν εύκολο τρόπο να βάλουν μέσα στον ίδιο χώρο πολλούς εργαζόμενους οι οποίοι θα έχουν περιορισμένη επαφή ο ένας με τον άλλο, γλιτώνοντας παράλληλα τα έξοδα που θα απαιτούσε η δημιουργία ξεχωριστών γραφείων. Η ακραία μορφή αυτού του χώρου εργασίας είναι οι επιχειρήσεις τηλεφωνικής εξυπηρέτησης. Σε αυτές, ο εργαζόμενος φορώντας ακουστικά, σχεδόν απομονώνεται από τους συναδέλφους του ερχόμενος σε επαφή μόνο με τον supervisor/επόπτη όποτε χρειαστεί, ο οποίος σαν μεγάλος αδερφός στέκεται όρθιος και μπορεί να παρατηρήσει τι κάνει ο κάθε ένας στο ατομικό του cubicle. Για να χρυσώσουν το χάπι, και για να καλλιεργήσουν ακόμη παραπάνω το Εγώ των εργαζόμενων, οι επιχειρήσεις προωθούν την ιδέα της προσωπικής διακόσμησης του cubicle έτσι ώστε κάθε εργαζόμενος να εκφράζει τον εσωτερικό του κόσμο στους 4 τοίχους της «φυλακής» του.

Τέλος, στο φαινόμενο της απομόνωσης, μεγάλη συμβολή έχει και η λεγόμενη «εργασία από το σπίτι», που με την χρήση της τεχνολογίας γίνεται εφικτή σε όλο και περισσότερους τομείς, αλλά και η ενοικίαση εργασίας στην οποία αναφερθήκαμε και παραπάνω.

 

Ο τρόπος που η μεταμοντέρνα ιδεολογία αναπαριστά την εμπλοκή της στις σύγχρονες μορφές εργασίας.

 

Ο μεταμοντερνισμός, φυσικά, όλα τα παραπάνω τα προωθεί ιδεολογικά με τρόπους πλάγιους που κρύβουν το ουσιαστικό. Είδαμε ακριβώς από πάνω, ότι τα cubicles δεν παρουσιάζονται ως «παραπετάσματα» πεπιεσμένου χαρτιού, αλλά ως ιδιωτικοί χώροι που μπορείς να εκφράσεις τον εαυτό σου και τη δημιουργικότητα σου. Αντίστοιχα, για να περιγράψει την συνεχή υποχρέωση απόκτησης πτυχίων από τους εργαζόμενους, το μεταμοντέρνο χρησιμοποιεί τον θετικό όρο «δια βίου μάθηση» . Ο όρος αυτός φυσικά αποκρύβει νοηματικά το κόστος, υλικό και πνευματικό, που έχει αυτός ο μαραθώνιος για τους εργαζόμενους, στον οποίο αν δεν (αντ)αγωνισθούν, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς δουλειά. Παρομοίως, την συχνή εναλλαγή επαγγελμάτων (πολλές φορές και μέσω της μετανάστευσης) την σερβίρει ως μια περιπετειώδη διαδικασία (που εμπλουτίζει το βιογραφικό μας) που δημιουργεί ευκαιρίες, και όχι ως επαγγελματική αστάθεια. Τις νέου τύπου εργασιακές δραστηριότητες, τύπου «content creator» για τα ΜΚΔ, ως ευκαιρίες να βγάλεις χρήματα από τα ταλέντα σου και όχι ως τύπους εργασίας που ο εργοδότης κρατάει από την μεταξύ σας «σύμβαση» μόνο τα θετικά χωρίς να έχει απέναντι σου κάποιες θεσμοθετημένες τυπικές υποχρεώσεις.

Γενικότερα, για να περιγράφουν τα παραπάνω γίνεται η χρήση της λέξης «ευελιξία», ευελιξία όμως που βαραίνει κατά κύριο λόγο τον εργαζόμενο που καλείται να γίνει ένας μικρός Νουρέγιεφ προκειμένου να τα βγάλει πέρα στην σύγχρονη αγορά εργασίας.

Εν κατακλείδι

 

Τα όσα καταγράφηκαν παραπάνω δεν υφίστανται εξ αιτίας του μεταμοντέρνου, τουλάχιστον όχι κατά κύριο λόγο. Υπάρχουν αντικειμενικές και ιστορικές αιτίες πάνω στις οποίες πήραν σάρκα και οστά όλες αυτές και όλες οι άλλες εξελίξεις στον σύγχρονο εργασιακό κόσμο. Το μεταμοντέρνο, όντας μια ιδεολογία που αναπτύχθηκε στον ώριμο (σάπιο;) καπιταλισμό, και που σε μεγάλο βαθμό τον υπηρετεί, αναλαμβάνει την υπεράσπιση αυτών των αρνητικών φαινομένων και προσπαθεί να ρίξει στάχτη στα μάτια των βασικών πληγέντων, δηλαδή των εργαζομένων, έτσι ώστε να συνεχίζεται απρόσκοπτα η ανακύκλωση τους. Παράλληλα, το μεταμοντέρνο γίνεται εργαλείο ιδεολογικής αποδόμησης όλων εκείνων, των θεωριών, των συνηθειών, των πρακτικών και των ιδεολογιών, που μπορούν να θεωρηθούν εμπόδια για τον σύγχρονο καπιταλισμό.  Συνεπώς, η όποια συμβατότητα της ιδεολογίας της μετανεωτερικότητας με τα όσα βιώνουμε, δεν εμφανίζεται σαν καιρικό φαινόμενο αλλά αποτελεί μια συνειδητή πριμοδότηση/υιοθέτηση, από μέρους του καπιταλιστικού συστήματος, όλων εκείνων των ιδεολογημάτων που το εξυπηρετούν. Νομίζω είναι ασφαλές να πούμε ότι το μεταμοντέρνο – έστω ως η συνισταμένη των μερών του- αποτελεί μα ιδεολογία συντηρητική και όχι προοδευτική, και ας φοράει συνήθως προοδευτικό μανδύα για να αποπροσανατολίσει.

 

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)

 

 

 

 

 

 

 

 

[1] Πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν το 1960 από την Herman Miller Research Corporation και ως μέθοδος οργάνωσης του χώρου εργασίας ονομάστηκε «action office» (https://en.wikipedia.org/wiki/Cubicle)

Αρέσει σε %d bloggers: